Loon op Zand in beeld

 

 

IMG_5370

 

Loon op Zand

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

Loon op Zand is een plaats in de gelijknamige gemeente Loon op Zand.

 Het is echter niet de hoofdplaats, want het gemeentehuis bevindt zich te Kaatsheuvel.

 

 

Geschiedenis:

 

Het dorp Loon op Zand kent een lange geschiedenis. Rond het jaar 1100 ontstond bewoning in een (toen nog) nat gebied. De nederzetting stond bekend onder de naam Venloon. In 1233 moet hier al een kerk hebben gestaan. Door overbegrazing en onoordeelkundig afgraven van zand ontstonden zandverstuivingen die de basis vormden van de huidige Loonse en Drunense Duinen. In 1250 werd reeds vermeld dat de bewoners nabij de Venloen zich door het zand bedreigd voelden. Het oude Venloen lag op de plaats die tegenwoordig Land van Kleef heet. Daar bevindt zich ook de Kerkenakker waar de Venloner kerk heeft gestaan die mogelijk al een houten voorganger heeft gehad in de vorm van een houten, aan Sint-Willibrord gewijd kerkje. Uiteindelijk werd het dorp omstreeks 1390 verplaatst naar de huidige locatie, die meer naar het zuidwesten lag. Men sprak van Venloen op Zand, het huidige Loon op Zand. De kerk van Loon op Zand werd omstreeks 1394 gebouwd. Het patronaatsrecht van de kerken van Venloon en later Loon was in handen van de Norbertijnen van de Abdij van Tongerlo. In 1396 werd op last van Paul van Haastrecht de Turfvaart gegraven, die van ‘s-Gravenmoer via Sprang-Capelle en Drunen naar ‘s-Hertogenbosch liep. Turfsteken en de turfvaart waren belangrijke economische activiteiten in het toenmalige Loon op Zand. Opbrengsten kwamen ten goede aan de heer van Loon op Zand. De vaart begon omstreeks 1600 te verzanden. Van de Turfvaart zijn nog delen behouden bij Plantloon ten zuiden van Waalwijk en als Oude Vaart tussen ‘s-Gravenmoer en Kaatsheuvel.

 

Rondom de verhuizing is een mythe ontstaan. Volgens vertellingen moesten de boeren vluchten voor het oprukkende zand. Het dorp Venloon zou bedreigd worden door stuifzand en daarom zou er zes keer met een pijl en boog geschoten zijn om de plaats van de nieuwe kerk te bepalen en dus de plaats van de nieuwe dorpskern. De afstand vanaf het huidige Land van Kleef tot de Sint-Jans Onthoofdingkerk, zou dit verhaal nog kunnen rechtvaardigen. Echter, de plek waar vroeger Venloon lag is omgeven door enkele zandwallen. Gezien de hoogte van deze zandwallen hebben deze dan ook zeker hun uitwerking niet gemist. Daardoor wordt algemeen aangenomen dat het verhaal van Ses Boogscheuten Weeghs niet geheel op waarheid is berust.

 

Omstreeks 1400 was ook de begrenzing van het dorp vastgelegd. De grens van de heerlijkheid vormde deels de grens tussen het Hertogdom Brabant en het Graafschap Holland dat delen van de Langstraat bezat. In 1296 werd de Heerlijkheid Venloon uitgegeven aan Willem II van Horne. Hierna kwamen Gerard I van Horne, Willem V van Horne, Gerard II van Horne en Johanna van Horne. Zij was gehuwd met Gijsbrecht van Abcoude en hun oudste zoon was Zweder van Abcoude. In 1380 kwam de heerlijkheid aan Paul van Haastrecht, die ook hoogschout was te ‘s-Hertogenbosch. De heren bewoonden het Kasteel van Loon op Zand, tegenwoordig ook het Witte Kasteel genaamd. De heerlijkheid, die deel uitmaakte van het Kwartier van Oisterwijk van de Meierij van ‘s-Hertogenbosch werd wel omschreven als de allerbeste van de gantsche Meierij. Loon op Zand lag bovendien erg strategisch langs de doorgaande weg tussen Turnhout en ‘s Hertogenbosch.

 

Ten tijde van de industrialisatie werd Loon op Zand een belangrijke plaats voor de leer- en schoenenindustrie. Tot aan de jaren ‘90 van de 20e eeuw herbergde Loon op Zand vele dergelijke fabrieken. De meest bekende schoenfabriek was die van de familie Van Lier. Eind jaren ‘90 verhuisde deze fabriek echter naar Breda, waarmee een belangrijke periode werd afgesloten. Momenteel zijn de leerlooierijen van de firma Vromans en de gebroeders Van Esch de laatste twee overblijfselen uit deze periode die Loon op Zand tot bloei liet komen. Loon op Zand is in de loop der jaren flink uitgebreid. Met de wijk Molenwijck is het dorp verdubbeld in inwonersaantal.

 

 

Bezienswaardigheden:

 

Sint-Jans Onthoofdingkerk, gebouwd vanaf 1394, met pastorie (1898) en begraafplaats.

In het orgel van de kerk, dat in zijn huidige vorm in 1943 werd gebouwd,

 bevindt zich zeer oud pijpwerk van Stephanus Cosijns uit 1661.

 

Grafkelder van de familie Verheyen, uit 1898, bevindt zich op de begraafplaats en bevat 32 leden van deze familie.

 

Kasteel van Loon op Zand, huidige gebouw uit 1777, maar oorspronkelijk wellicht van 1394, met tuinaanleg en landgoed.

 

Molen van der Wouw, een molenrestant aan de Loonse Molenstraat 16, uit 1867.

 

Klooster, uit 1899, aanvankelijk bewoond door de Zusters van Schijndel en sinds 1926 door de Fraters van Tilburg.

 Vanaf 1974 onderdeel van Huize Assisië met als naam “Inverte.”

Hier woonden verstandelijk gehandicapten.

Daarna kwam er een bibliotheek en andere voorzieningen.

 

Mariakapel aan de Finantien, uit 1939.

 

 

Natuur en landschap:

 

Vrijwel onmiddellijk ten noorden van Loon op Zand bevindt zich het utgestrekte natuurgebied

van de Loonse en Drunense Duinen,

terwijl zich in het westen het natuurmonument Huis ter Heide bevindt

waartoe ook de Loonse Heide behoort.

Naar het oosten toe vindt men het ook cultuurhistorisch belangrijke natuurgebied De Brand op het grondgebied van Haaren

en in het zuiden de Vloeivelden op het grondgebied van Tilburg.

(Tekst: uit Wikipedia).

 

 

 

 

loon-op-zand 024

 

Eeterij L’Amitié – Kerkstraat 34

www.l-amitie.nl

 

 

 

 

loon-op-zand 026

 

Kerkstraat 17-19

 

 

 

 

IMG_5155

 

Sint-Jans Onthoofdingkerk – Oude Raadhuisplein 21

(Foto: 8 juli 2013)

http://www.reliwiki.nl/index.php?title=Loon_op_Zand,_Oude_Raadhuisplein_21_-_Johannes_Onthoofding

 

 

 

 

loon-op-zand 031

 

Zicht in de Kerkstraat

 

 

 

 

IMG_5186

 

Eetcafé De Heeren van Loon – Kerkstraat 64

(Foto: 8 juli 2013)

http://www.restaurants.nl/loon-op-zand/de-heeren-van-loon

 

 

 

 

loon-op-zand 036

 

Kasteellaan 1

                                                                                                                 

 

 

 

loon-op-zand 038

 

Pastorie – Oranjeplein 1

 

 

 

 

loon-op-zand 042

 

Kloosterstraat 3

 

 

 

 

IMG_5184

 

Kloosterstraat 7

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 047

 

Kloosterstraat 8A

 

 

 

 

loon-op-zand 050

 

Kloosterstraat 17 en 19

 

 

 

 

loon-op-zand 053

 

Café-Brasserie De Kiosk – Oranjeplein 20A

www.cafedekiosk.nl

 

 

 

 

loon-op-zand 056

 

Cafetaria – Kloosterstraat

 

 

 

 

IMG_5176

 

Kloosterstraat 20

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 061

 

Dorpspomp – Oranjeplein

 

 

 

 

IMG_5172

 

Bibliotheek – Kloosterstraat 2

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_3175

 

Idem

(Foto: 5 augustus 2014)

 

 

 

 

 

IMG_5174

 

Idem

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 070

 

Kloosterstraat 15

 

 

 

 

IMG_5171

 

Kloosterstraat 11 en 13

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 075

 

Bed & Breakfast de Giechelaar - Kloosterstraat 21

www.degiechelaar.nl

 

 

 

 

loon-op-zand 077

 

Café EIGEN-WIJS – Kloosterstraat 25

 

 

 

 

loon-op-zand 078

 

Ingang begraafplaats – Kloosterstraat

 

 

 

 

loon-op-zand 090

 

Kasteel van Loon op Zand uit 1777 – Kasteellaan 17

http://nl.wikipedia.org/wiki/Kasteel_van_Loon_op_Zand

 

 

 

 

loon-op-zand 096

 

Idem

 

 

 

 

loon-op-zand 098

 

Idem

 

 

 

 

loon-op-zand 100

 

Idem

 

 

 

 

loon-op-zand 103

 

Bijgebouw

 

 

 

 

loon-op-zand 105

 

Toegangshek

 

 

 

 

loon-op-zand 084

 

Wachthuisje bij de ingang

 

 

 

 

loon-op-zand 108

 

Zaadhuisje – Kasteellaan 20B

 

 

 

 

BILD0006

 

Idem

(Foto: 29 mei 2012)

 

 

 

 

loon-op-zand 118

 

Castellanie 30 (Vroeger: Kasteellaan 20)

 

 

 

 

loon-op-zand 120

 

Zicht op appartementencomplex – Castellanie

 

 

 

 

loon-op-zand 122

 

Zicht op de kerk

 

 

 

 

loon-op-zand 138

 

Hoofdingang van de kerk

 

 

 

 

loon-op-zand 126

 

Winkelcentrum Looiershof (1) – Oranjeplein

 

 

 

 

IMG_5179

 

Winkelcentrum Looiershof (2) – Oranjeplein

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 128

 

Elektro Techniek Midden Brabant – Oranjeplein 30

 

 

 

 

loon-op-zand 130

 

Appartementencomplex aan de Tuinstraat

 

 

 

 

loon-op-zand 131

 

Tuinstraat 10A

 

 

 

 

loon-op-zand 134

 

Dr. Van Kesselstraat 36

 

 

 

 

loon-op-zand 136

 

Dr. Van Kesselstraat 25

 

 

 

 

loon-op-zand 141

 

Kerkstraat 13

 

 

 

 

IMG_5169

 

Zicht op de kerk

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

loon-op-zand 145

 

Pizzeria Aspendos – Kerkstraat 22

http://www.aspendosloonopzand.nl/home.php

 

 

 

 

loon-op-zand 147

 

Kerkstraat 20

 

 

 

 

loon-op-zand 153

 

Rabobank Kerkstraat 5

 

 

 

 

IMG_6804

 

Idem

(Foto: 21 april 2015)

 

 

 

 

loon-op-zand 155

 

Oude fabriek aan de Kerkstraat

 

 

 

 

loon-op-zand 156

 

Kerkstraat 4

 

 

 

 

loon-op-zand 159

 

Café-Cafetaria ’t Loons Kwartier – Kerkstraat 2

http://loonskwartier.com/

 

 

 

 

loon-op-zand 162

 

Langgevelboerderij - Hoge Steenweg 1

 

 

 

 

loon-op-zand 165

 

Bergstraat 1

 

 

 

 

loon-op-zand 167

 

Bergstraat 3

 

 

 

 

loon-op-zand 168

 

Chinees-Indisch Restaurant De Mandarijn – Hoge Steenweg 5

 

 

 

 

loon-op-zand 170

 

Hoge Steenweg 9

 

 

 

 

loon-op-zand 173

 

Hoge Steenweg 8

 

 

 

 

loon-op-zand 175

 

Van Venrooij B.V. – Hoge Steenweg 17

 

 

 

 

loon-op-zand 177

 

Zicht in de Hoge Steenweg

 

 

 

 

loon-op-zand 179

 

Hoge Steenweg 21

 

 

 

 

loon-op-zand 181

 

FIETSFIX – Hoge Steenweg 37

 

 

 

 

loon-op-zand 183

 

Zicht in de Gerlachusstraat

 

 

 

 

loon-op-zand 186

 

Hoge Steenweg 64 en 66

 

 

 

 

loon-op-zand 188

 

Brandweergarage – Hoge Steenweg

 

 

 

 

loon-op-zand 191

 

Wok of King – Hoge Steenweg 101

http://wokofking.nl/

 

 

 

 

loon-op-zand 193

 

Van Salm-Salmstraat 39 t/m 53

 

 

 

 

loon-op-zand 197

 

Van Rijckevorselstraat 8 t/m 16

 

 

 

 

loon-op-zand 202

 

Van Rijckevorselstraat 6

 

 

 

 

loon-op-zand 206

 

MY STYLE – Kerkstraat 40

Kapsalon Haarstudio Le Jeun – Kerkstraat 40

Vital Holding B.V. – Kerkstraat 36

 

 

 

 

loon-op-zand 209

 

Party- & Recreatiecentrum en Pannenkoekenrestaurant De Financiën – Kasteellaan 29

www.definancien.nl

 

 

 

 

 

loon-op-zand 213

 

Mariakapel uit 1939 – Finantien

http://reliwiki.nl/index.php/Loon_op_Zand,_Finantien_-_Mariakapel

 

 

 

 

loon-op-zand 215

 

Bord tegen de kapel (rechts)

 

 

 

 

loon-op-zand 217

 

Bord tegen de kapel (links)

 

 

 

 

BILD0008

 

Televisietoren van Loon op Zand uit 1956

(Foto: 29 mei 2012)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zendmast_Loon_op_Zand

 

 

 

 

IMG_5750

 

Molen van der Wouw, een molenrestant aan de Loonse Molenstraat 16, uit 1867

(Foto: 18 juli 2013)

http://nl.wikipedia.org/wiki/Molen_van_der_Wouw

 

 

 

 

 

 

loon-op-zand 237

 

Loonse Molenstraat 20

 

 

 

 

loon-op-zand 242

 

Loonse Molenstraat 22

 

 

 

 

loon-op-zand 245

 

Loonse Molenstraat 24

 

 

 

 

loon-op-zand 248

 

Loonse Molenstraat 28

 

 

 

 

loon-op-zand 250

 

Loonse Molenstraat 30

 

 

 

 

loon-op-zand 253

 

Loonse Molenstraat 32

 

 

 

 

loon-op-zand 256

 

Hotel-Manege van Loon – Kloosterstraat 115

http://www.hotelmanegevanloon.nl/cms/index.php

 

 

 

 

loon-op-zand 260

 

Bergstraat 1 en 3

 

 

 

 

loon-op-zand 262

 

Zicht in de Bergstraat

 

 

 

 

IMG_5183

 

Frans Smits Electronica – Oranjeplein 6

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5189

 

Zicht op de kerk

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5190

 

Kasteellaan

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5371

 

Viaduct Bergeind

(Foto: 8 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5933

 

Loonsehoek

(Foto: 25 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5936

 

Stroommat voor vee (1) – Bergstraat

(Foto: 25 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5935

 

Stroommat voor vee (2) – Bergstraat

(Foto: 25 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_3172

 

Kloosterstraat 43

(Foto: 5 augustus 2014)

 

 

 

 

IMG_3173

 

Villa Le Blaireau – Berkenlaan (met het beeld van een das)

(Foto: 5 augustus 2014)

http://www.wandelpaden.com/brabantsesahara.html

 

 

 

 

IMG_8677

 

Idem, De Das

(Foto: 21 augustus 2015)

 

 

 

 

IMG_3174

 

Apotheek Venloon – Kloosterstraat 35

(Foto: 5 augustus 2014)

 

 

 

 

IMG_6803

 

Bussluis – Bergstraat

(Foto: 21 april 2015)

http://112delangstraat.nl/2015/01/bussluis-bergstraat-loon-op-zand-zorgt-voor-zoveelste-ongeval/

 

 

 

 

IMG_6805

 

Natuurpoort – Kloosterstraat 115

(Foto: 21 april 2015)

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

21 augustus 2015

 

 

 

 

IMG_8673

 

HNVI – De Hoogt 49

 

 

 

 

IMG_8674

 

Brandweer Loon op Zand – De Hoogt 20

 

 

 

 

IMG_8675

 

Autothema – De Hoogt 12

 

 

 

 

IMG_8676

 

Winkelblok – Gerlachusstraat

 

 

 

 

IMG_8791

 

Slooppand – Kloosterstraat 40

 

 

 

Mijn indruk van Loon op Zand: Deze dag bracht ik eens een bezoek aan de noordelijke kant van Tilburg en wel aan Loon op Zand. Loon op Zand heeft een flink aantal mooie oude huizen, waarvan velen monumentaal te noemen zijn. Helaas is het vrij druk met verkeer en dan met name in de Kerkstraat, Kloosterstraat, Kasteellaan en Hoge Steenweg. Dus opletten geblazen daar, maar in de achterliggende straten valt dat allemaal wel mee. Loon op Zand is best wel een flink dorp en ik ken het persoonlijk alleen maar van het er snel doorheen rijden, maar het is zeker de moeite waard om het dorp eens te bezichtigen. Er is vrij veel horeca aanwezig. Loon op Zand ligt te midden van uitgestrekte bossen, waaronder uiteraard de zeer bekende Loonse en Drunense Duinen aan de noordelijke kant. Aan de westkant heb je een bosrijk gebied met de naam Huis Ter Heide. Het is een schitterend fietsgebied en ik kwam er op deze dag dan ook velen tegen. Maar ja, het was ook op deze dag volop zonneschijn en nog steeds zo’n 25 graden boven nul en dan nota bene in oktober! Net buiten het dorp heb je dan nog een molenromp staan en niet te vergeten de televisietoren en daartussenin vele monumentale boerderijen. Kortom: Loon op Zand is het bezoeken meer dan waard!

 

 

Voor artikelen over Loon op Zand

Klik hierop

 

 

Kees Wittenbols.

 

3 oktober 2011

 

Home

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN