logo (7)

 

Alle 120 Bredase kerken op een rij

 

 

kerk-101

 

Al in 1849 verdween de laatgotische Markendaalse kapel of “Kleine Kerk” (op de hoek Haven-Haagdijk) door sloop uit het straatbeeld.

 In afwisselende perioden kerkten er sinds circa 1525 katholieken en protestanten.

 Foto’s: alle afkomstig uit het besproken boek.

 

 

 

kerk-102

 

De nog deels ongerestaureerde Grote of O.L.-Vrouwekerk in de eerste helft van de 20e eeuw.

Let op de nog niet gesloopte, 16e-eeuwse kerkenhuisjes.

 

 

 

kerk-103

 

De eerste r.k.-kerk die na twee eeuwen van protestantse geloofsonderdrukking in 1837 in Breda werd gebouwd,

was de H.-Antoniuskerk in de St.-Janstraat, hier in ca. 1930.

Genoemd naar Antonius van Padua, verving ze de schuilkerk aan de Nieuwstraat.

 

 

 

kerk-104

 

Nog geen vijftig jaar na de bouw ging in 1973 de sloopkogel al door de neogotische Theresiakerk (1926) aan de Tramsingel.

Voluit heette het gebedshuis de H.-Theresia van het Kindje Jezuskerk.

De stichter en enige pastoor, Joh. Oomen, verkaste - samen met zijn torenklok - naar het Begijnhof.

 

 

 

kerk-105

 

De vooroorlogse Ginnekenstraat met de Sint-Joostkapel en - daarachter - de Maria-Hemelvaartkerk.

De rond 1300 gebouwde kapel werd in 1436 in steen herbouwd en diende de buitenmuurse gemeenschap van het Ginnekenseinde tot bedehuis.

Oorspronkelijk was zij, omringd door een kerkhof, tweemaal zo groot als de huidige kapel.

In 1947 werd zij, inmiddels verbouwd, als devotiekapel kapel aan Maria gewijd, uit dank voor ‘haar’ bescherming tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De neogotische Maria-Hemelvaartkerk (1890-1967) was de ‘opvolgster’ van de oude schuilkerk aan de Waterstraat.

De ‘Ginnekenstraatkerk’ stond op de plek van de huidige Houtmarktpassage.

 

 

 

BREDA - Sinds het christendom een millennium geleden Breda

 bereikte, zijn er talrijke kerken gebouwd én gesloopt.

 

Hoeveel godshuizen hier zijn opgetrokken, valt onmogelijk exact te achterhalen.

 

 

Maar dat aantal bij benadering vast te stellen, is wel mogelijk. Ulvenhouter Wim Spapens heeft die klus geklaard. Volgens hem zijn het er 120, de gebedshuizen van de Bredase ‘kerkdorpen’ meegerekend. Spapens heeft in zes jaar tijd een inventarisatie van alle kerken en openbare kapellen in ‘Groot-Breda’ opgesteld en die, niet door valse bescheidenheid gehinderd, de Lijst-Spapens gedoopt.

 

Deze vormt het geraamte van zijn bij uitgeverij 076 verschenen en door oud-bisschop Huub Ernst ingeleide naslagwerk Bredase kerken door de eeuwen heen. Daarin beschrijft Spapens elk openbaar gebedshuis dat tussen 1000 en 2008 in Breda en directe omgeving is opgericht. Hij geeft de voorkeur aan historische boven bouwtechnische feiten. Bijgevolg rijst uit zijn van diverse bijlagen (architecten, geestelijken) voorziene ‘Lijst’ een beeld van duizend jaar plaatselijke kerkgeschiedenis op. Niet alleen de gevolgen van Reformatie en Vrede van Münster (schuilkerken!), of de moderne secularisatie (kerkensloop) komen zo aan bod, maar bijvoorbeeld ook de ontwikkelingen binnen de kerkelijke architectuur. Zoals de in Breda geheel ontbrekende barok, de 19e-eeuwse neogotiek als uiting van r.k. - emancipatie en de soberheid van de laat - 20e eeuwse zaalkerken. De duidelijk naar compleetheid strevende auteur vermeldt niet alleen traditionele kerken en kapellen, maar bijvoorbeeld ook wijk- en schoolgebouwen waar gelovigen met grote regelmaat bijeenkomen. Van baptisten tot mormonen, van evangelische en Grieks-orthodoxe christenen tot Bahá'í. Hier en daar wreekt zich de niet-wetenschappelijke aanpak. Vooral in zijn beschrijvingen van de vroegste periode verlaat Spapens zich soms te stellig op verouderde bronnen. Zo kan er rond 1100 best wel een houten kerkje op de plaats van de huidige Grote Kerk hebben gestaan. Maar bewijs is er niet voor.

 

 

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

25 juli 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN