Berkel-Enschot in beeld

 

 

IMG_5376

 

Berkel-Enschot

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

Berkel-Enschot is een dorp in Noord-Brabant.

Van 1811 tot 1996 was het een zelfstandige gemeente, vanaf 1997 is het onderdeel van de gemeente Tilburg.

De gemeente telde in 1996 10.596 inwoners en had een oppervlakte van 19,82 km2.

De hoofdplaats van de gemeente was Berkel-Enschot.

Berkel en Enschot waren twee dicht bij elkaar gelegen en later aan elkaar gegroeide boerendorpen die met Heukelom een gemeente vormden.

De gemeente werd in 1996 opgesplitst, waarna Berkel-Enschot deel uit ging maken van de gemeente Tilburg en Heukelom van de gemeente Oisterwijk.

 

In Berkel-Enschot waren in de Eerste en Tweede Wereldoorlog veel soldaten ingekwartierd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Berkel-Enschot een snel groeiend dorp dat profiteerde van de Tilburgse (textiel)industrie.

 

 

 

Berkel-Enschot ligt tussen Tilburg en Oisterwijk.

Omliggende dorpen en gehuchten zijn Brem, Heikant, Heuveltje, ‘t Hoekske, Hoog-Heukelom,

Hoogeind, de Kraan, Laag-Heukelom, Loonse Hoek, Oisterwijkse hoeve en Udenhout.

 

 

De namen Berkel en Enschot komen van oudere Nederlandse woorden “Berkeloo” en “Ende Skied,”

die respectievelijk ‘Berkenbos’ en ‘Eindgrens’ betekenen.

 

 

Geschiedenis:

 

In 2009 vonden opgravingen plaats bij de buurtschap Raubraken, die wezen op bewoning in de jonge steentijd, zo’n 5000 v.Chr.

 

Over de oude geschiedenis van Berkel-Enschot is weinig bekend en tot en met de 18e eeuw zijn de gegevens over bewoning en bestuur onvolledig.

 

Sedert 1180 was er sprake van een parochie te Enschot, die gewijd was aan de heilige Michael en tot 1826 werd bediend door de Norbertijnen.

De parochie viel onder West-Tilburg.

De Sint-Willibrorduskapel van Berkel viel onder de parochie Oost-Tilburg (Oisterwijk).

In 1723 splitste de parochie Udenhout-Berkel zich van Oost-Tilburg af.

Pas in 1852 werd Berkel een ook van Udenhout onafhankelijke parochie.

 

De drie dorpen (Berkel, Enschot en Heukelom) die oorspronkelijk de gemeente Berkel-Enschot vormden,

 waren sinds de 11e eeuw ook bestuurlijk met Groot-Tilburg verbonden, vooral in rechtspraak en administratie.

 In 1803 werden de toenmalige schepenbanken opgeheven en vervangen door schout-ambten.

 Enschot en Heukelom vielen toen onder het schout-ambt Oisterwijk en Berkel vormde samen met Udenhout een schout-ambt.

 Dit alles duurde tot 1811.

 

 Op 1 juli 1811 was er een plan om drie maires (burgemeesters) te installeren, maar in oktober bleek er maar één te zijn, de heer Vugts.

 Het gemeentebestuur vergaderde in een school in Enschot en de gemeente werd als Berkel-Enschot-Heukelom aangeduid.

 Udenhout werd in 1814 zelfstandig en de naam Berkel-Enschot-Heukelom werd in de jaren 40 van de 19e eeuw vervangen door Berkel c.a. (cum annexis).

 De toevoeging van Enschot aan de gemeentenaam werd in 1941 officieel ingevoerd,

 vanwege de verwarring met het andere Berkel, alsmede klachten over de postbestelling.

 

In 1876 werd er een raadhuis in Berkel gebouwd, maar de naam Berkel c.a. was toen al lang gangbaar.

 De toevoeging hielp niet bij het onderscheid met het Zuid-Hollandse Berkel (bij Rodenrijs) dat eveneens als Berkel c.a. bekendstond.

 Het huidige raadhuis stamt uit 1932 en is ontworpen door architect Constant Panis uit Tilburg. Het heeft dienst gedaan tot 1997.

 

In 1881 werd de Abdij Koningshoeven gesticht door Franse trappisten.

De trappistinnen betrokken in 1937 de Abdij Koningsoord.

Deze moest echter wijken voor een nieuwbouwwijk.

De dertig zusters vertrokken in mei 2009 naar een nieuw klooster te Arnhem.

 

 

Bezienswaardigheden:

 

Sint-Willibrorduskerk te Berkel. Berkel had een kapel die in 1214 voor het eerst werd vermeld en in 1440 werd vernieuwd.

 In 1852 werd Berkel een zelfstandige parochie.

 De kapel werd hersteld en er werd in 1857 een toren tegenaan gebouwd, ontworpen door Hendrik Jacobus van Tulder.

 In 1910 werd de kapel gesloopt om plaats te maken voor een neogotische kerk, ontworpen door Jan Stuyt.

 De 19e-eeuwse toren werd ommetseld.

 Het is een bakstenen basiliek die een Loret-orgel bezit uit ongeveer 1875.

 

Sint-Caeciliakerk te Enschot. Op deze plaats stond sinds 1672 een schuurkerk, die in 1767 werd vernieuwd.

 Hier werd in 1898 een neogotische kerk gebouwd, ontworpen door Caspar Franssen.

 Het is een niet-georiënteerde kruisbasiliek.

De kerk heeft de klokken van de oude Sint-Michaelkerk.

 

Oude Toren van de Sint-Michielskerk te Enschot. Het is een vroeg-15e-eeuws bakstenen bouwwerk van drie geledingen.

 Het heeft tot de klokkenverdieping opgaande steunberen.

 De kerk kwam in 1648 in bezit van de Hervormden die hem echter nauwelijks konden onderhouden.

 In 1788 was de kerk al zwaar vervallen, maar de toren bleef bewaard.

 In 1938 en 1960 werd ze gerestaureerd en aan beide zijden bleef een deel van de zijbeuken van de kerk behouden en vormt met de toren één geheel.

 

Abdij Koningshoeven, een trappistenabdij, gesticht in 1881.

Abdij Koningsoord.

 

(Wikipedia)

 

 

 

 

IMG_5378

 

Enschotsebaan / De Kraan

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

IMG_5379

 

Enschotsebaan

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5381

 

Enschotsebaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Oude schuur – Enschotsebaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5384

 

Restaurant Riddershoeve (1) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

www.riddershoeve.nl

 

 

 

 

IMG_5386

 

Restaurant Riddershoeve (2) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5395

 

Restaurant Riddershoeve (3) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5388

 

Sint Caeciliakerk

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Kerkstraat_2_-_Caecilia

 

 

 

 

 

Kerkstraat 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5391

 

Kerkstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5392

 

Pastorie – Kerkstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5383

 

Idem, achterzijde

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5398

 

Hoek: ’t Zwaantje / Torenhoekstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5399

 

‘t Zwaantje 24

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5400

 

Jenaplanschool Rennevoirt – Antonie van Dijcklaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

www.rennevoirt.nl

 

 

 

 

IMG_5401

 

Cultureel Centrum De Schalm – Eikenbosch 1

(Foto: 15 juli 2013)

http://deschalm.net/ 

 

 

 

 

IMG_5402

 

Winkelcentrum Eikenbosch

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5403

 

Bibliotheek Berkel-Enschot – Eikenbosch 7

(Foto: 15 juli 2013)

http://berkel-enschot-centraal.nl/freetext.asp?ftmod=freetext_000000342

 

 

 

 

IMG_5405

 

Voormalig gemeentehuis van Berkel-Enschot – Raadhuisstraat 56

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5406

 

Café ’t Raadhuis – Raadhuisstraat 54

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.cafehetraadhuisberkelenschot.nl/Site/Ons_bedrijf.html

 

 

 

 

IMG_5408

 

Abdij Koningsoord (Trappistenklooster) (1) – Raadhuisstraat 26

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Raadhuisstraat_26_-_O.L._Vrouw_Koningsoord

 

 

 

 

IMG_5410

 

Abdij Koningsoord (Trappistenklooster) (2) – Raadhuisstraat 26

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_1937 (2)

 

Zicht op Abdij Koningsoord met kapel (tijdens renovatie)

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_5411

 

Sint Willibrordstraat 52

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5414

 

Raadhuisstraat 14

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5415

 

Robben Aardbeien – Raadhuisstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5416

 

Spoorwegovergang Raadhuisstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5418

 

Sint Willibrordstraat 17

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5419

 

Sint Willibrordstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5420

 

Monique’s Hairstyling – Sint Willibrordstraat 14

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5421

 

Multimate Bouwmarkt – Sint Willibrordstraat 15

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5422

 

Hobby-Mix (voor dieren) – Sint Willibrordstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5423

 

Schoenmakerij Joep van den Berg – Sint Willbrordstraat 5B

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5425

 

Basisschool Berkeloo – Willibrordstraat 4

(Foto: 15 juli 2013)

www.berkeloo.nl

 

 

 

 

IMG_5427

 

Eeterij De Bron – Molenstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

http://cafedebron.nl

 

 

 

 

IMG_5428

 

Café Concordia – Burgemeester Brendersstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5430

 

Café – Cafetaria De Oude Raadskelder – Burgemeester Brendersstraat 5

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.plattelandvakantieland.nl/noord-brabant/berkel-enschot/cafe-de-oude-raadskelder-58590

 

 

 

 

IMG_5431

 

Café – Cafetaria De Oude Raadskelder – Burgemeester Brendersstraat 5

Café Concordia – Burgemeester Brendersstraat 3

Eeterij De Bron – Molenstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5432

 

Berkelseweg 8

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5433

 

Berkelseweg 2 t/m 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5434

 

Praktijk voor fysiotherapie – Akkerweg 7

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5435

 

Burgemeester Brendersstraat 8 en 10

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5436

 

Potters Ceramic Art – Burgemeester Brendersstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5438

 

Sint Willibrorduskerk (1)

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Sint_Willibrordstraat_1_-_Willibrordus

 

 

 

 

 

Sint Willibrorduskerk (2)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5440

 

Pastorie – Sint Willibrordusstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5441

 

Molenstraat 9

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5442

 

Molenstraat 15

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5444

 

Molenstraat 43

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5445

 

Molenstraat 53

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Udenhoutseweg 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5447

 

Udenhoutseweg

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5448

 

Udenhoutseweg 3 (1)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5451

 

Udenhoutseweg 3 (2)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5449

 

Opvallende situatie:

Plaatsnaambord Berkel-Enschot – flink stuk na de bebouwde kom – Udenhoutseweg

(een klein stukje verder staat het plaatsnaambord: Udenhout)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5450

 

Manege DE KRAAN – De Kraan 39A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5452

 

Strandbad Rauwbraken

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5453

 

Kerkstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5454

 

Kerkstraat 29

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5455

 

Kerkstraat 25

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5456

 

De Smaeck van Brabant – Kerkstraat 8

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5457

 

Voormalige Sint Caeciliaschool – Kerkstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5458

 

Brandweerkazerne (1) – Burgemeester Panislaan 21

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5461

 

Brandweerkazerne (2) – Burgemeester Panislaan 21

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Cafetaria van Buytenen – Burgemeester Panislaan 19

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5460

 

Meester Bakker Van Iersel – Kerkstraat 32

Food Planet Van Riemsdijk – Kerkstraat 34A

Hair2day – Kerkstraat 36

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5468

 

Torenpad 7

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Oude Toren (1)

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.regionaalarchieftilburg.nl/wiki/Oude_Toren

 

 

 

 

 

Oude Toren

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5469

 

Begraafplaats De Oude Toren

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5473

 

ScootergoodsBosscheweg 32A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5475

 

Bosscheweg 12

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5476

 

Hotel De Druiventros – Bosscheweg 11

(Foto: 15 juli 2013)

www.druiventros.nl

 

 

 

 

IMG_1925

 

Idem

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_5570

 

R.K.V.V. Jong Brabant – Berkelseweg 14

(Foto: 15 juli 2013)

www.jongbrabant.nl

 

 

 

 

IMG_5591

 

Poortgebouw Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Eindhovenseweg_3_-_O.L._Vrouw_Koningshoeven

 

 

 

 

IMG_5051

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

IMG_5054

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

IMG_5055

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

IMG_5057

 

Eindhovenseweg

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

De Rendierhoeve – Eindhovenseweg 88A

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

IMG_5046

 

A65

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

IMG_5595

 

Zicht op de 2 torens van Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5599

 

Zicht op de torens van Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5735

 

Bosscheweg 4A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5738

 

Café en Partycentrum Boerderij Denissen – Generaal Eisenhowerweg 1

(Foto: 15 juli 2013)

www.boerderijdenissen.nl

 

 

 

 

IMG_5739

 

Idem, ingang

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5740

 

Generaal Eisenhowerweg

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5741

 

Raadhuisstraat 62

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5742

 

Wilhelminaplantsoen 24

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_5743

 

Kampshoff-Mode - Dom S Dubuissonstraat 70

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

IMG_1926

 

Rotonde Bosscheweg met beelden

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_1927

 

Wooncomplex Generaal Eisenhowerweg / Beukendreef

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_1928

 

Osteopathie van Eijck – Generaal Eisenhowerweg 3

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_1932

 

Zorgcentrum Torentjeshoef - Joost van den Vondellaan

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_1933

 

Kunstobject – Wilhelminaplantsoen

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

IMG_1941

 

Zandleij (Loonse Molenstraat) – Udenhout

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

Mijn indruk van Berkel-Enschot: Berkel-Enschot ontbrak nog aan het rijtje van dorpen rond Tilburg waarvan ik fotoreportage’s heb gemaakt. Opvallend aan Berkel-Enschot is vooral het feit dat tussen alle oudere straten inmiddels bebouwing is en het daarmee een flink dorp is geworden. Zo’n jaar of 50 geleden kwam ik er nog wel eens doorheen, maar ik kon helaas niets meer herinneren uit die tijd. Behoudens de 2 kerken dan. Berkel-Enschot ligt niet alleen tegen Tilburg aan, maar ook al praktisch tegen Udenhout en Oisterwijk. Kortom, alles groeit daar tegen elkaar aan. Ook een opvallende situatie vond ik dat Abdij Koningshoeven ondertussen zowat is verdwenen achter het groen van de bomen. Als ik vroeger met de fiets naar Moergestel reed dan zag ik in de verte het klooster al staan. De bomen daar in de buurt zijn inmiddels zo hoog dat alleen de torens nog zichtbaar zijn. Het poortgebouw viel gelukkig wel op beeld vast te leggen. Ook dacht ik vroeger altijd dat Abdij Koningshoeven bij Moergestel hoorde, maar is toch Berkel-Enschot. Wat mij intussen ook is opgevallen dat in Midden-Brabant beduidend meer historische boerderijen staan dan in West-Brabant. Vooral rond Oisterwijk is dat het geval, welke ik ook nog op beeld wil vastleggen, maar wacht totdat de bladeren van de bomen zijn verdwenen, want vele van deze boerderijen liggen verscholen achter het groen.

 

 

 

 

Voor artikelen over Berkel-Enschot

Klik hierop

 

 

 

 

Kees Wittenbols.

 

15 juli 2013

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN