logo

 

De dorpspomp op de Ginnekenmarkt

 

Drooggelegde dorpspomp bewees tijdens oorlogsjaren goede diensten

 

 

 

Dinsdag 4 maart 2008:

 

 Verslagen deur 'n koperen kraantje 'n Slinger die nie gaat,

'n teut die nie meer gift,

'k Mopper nie, maar 't is me toch 'n baantje.

 

Dit gedicht van voordrachtkunstenaar, journalist en schrijver Henri ‘t Sas (1877-1966),

verscheen rond 1920 in een VVV-folder over Ginneken.

 

 

dorpspomp ginneken

 

De hardstenen dorpspomp die al vanaf 1790 op de Ginnekenmarkt staat.

Na de drooglegging in 1910 heeft de pomp in de Tweede Wereldoorlog nog enkele dagen dienst gedaan.

Deze foto is net voor of in de oorlog gemaakt.

 

 

Het gaat over de dorpspomp die sinds 1790 op de Ginnekenmarkt staat. In 1910 werd de dorpspomp overbodig, omdat de 'waterfabriek' aan de Ulvenhoutselaan in gebruik werd genomen. Bij die gelegenheid verscheen in een plaatselijk blad het volgende gedicht van een onbekende auteur die heel wat meer op had met de pomp dan met de fabriek:

 

 

Ik gaf U water, jarenlang,

Ge moest geen cent betalen.

Ik zong voor U een piepconcert

Als ge mijn nat kwaamt halen.

En nu vaarwel, voorgoed vaarwel.

Ach, zwaar valt mij de scheiding.

Het ga je goed, het ga je best, Maar jou niet, waterleiding.

 

 

watertoren ginneken

De watertoren van het Ginneken aan de Ulvenhoutselaan (1904)

 

 

27 jaar lang werd Ginneken door de zuiveringsinstallatie van geozoniseerd Markwater voorzien. In 1937 raakte ook deze 'fabriek' werkloos. Het water kwam voortaan vanuit Dorst. Deze leiding was lang en daardoor kwetsbaar. Dat bleek tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen er een aantal dagen geen water uit de kranen kwam.

 

 

 

8 maart 2008 011

 

De voormalige waterfabriek aan de Ulvenhoutselaan (1)

 

 

 

 

8 maart 2008 013

 

De voormalige waterfabriek aan de Ulvenhoutselaan (2)

 

 

Met het oog op de naderende bevrijding die wellicht niet zonder slag of stoot aan Ginneken voorbij zou gaan, werd in de zomer van 1944 met man en macht en met succes gewerkt aan het weer operabel maken van de dorpspomp op de Markt. Mocht de waterleiding beschadigd raken, zou Ginneken toch water hebben. Toen in de laatste dagen van oktober 1944 de geallieerden vanuit het zuiden door Brabant trokken, raakte de leiding inderdaad beschadigd en stokte de watertoevoer vanuit Dorst. Na vele droge jaren deed de pomp weer waar hij ooit voor gezet was: het Ginneken van water voorzien: de slinger ging weer en de teut gaf weer!

 

 

gin markt

 

Ginnekenmarkt

 

 

Ad Jansen, geboren en getogen in Ginneken kan zich nog herinneren dat hij als dertienjarig jongetje met een emmertje naar de pomp werd gestuurd: "Ik was niet de enige. Ik herinner me de lange rijen wachtende mensen." Hij vervolgt: "De watertoevoer was niet het enige dat verstoord was in die dagen. Ook met de toevoer van elektriciteit en gas waren er problemen. Per dag mocht een huishouden maximaal 200 watt elektriciteit verbruiken. Bij overschrijding van het maximum werden de stoppen verwijderd en was er geen elektriciteit." Gas werd maar twee maal per dag een uur geleverd: "'s morgens en 's middags een uur. Omdat iedereen dan massaal gas afnam, had je maar een heel klein vlammetje. Koken gebeurde in die tijd dan ook vooral op houtgestookte kachels. Sprokkelhout was er in de omgeving van Breda immers genoeg, met het Mastbos de Ulvenhoutse bossen en het Liesbos op korte afstand," vertelt Jansen. Dat in Breda in die tijd überhaupt gas en elektriciteit verkrijgbaar waren, mocht een klein wonder heten, vindt hij. "Vanuit de Donge-centrale in Geertruidenberg werd namelijk niets meer aangevoerd.

 

Tijdens de oorlogsjaren mochten zowel de suikerfabriek als de Kunstzij doordraaien van de Duitsers. Suiker was immers nodig voor soldaten en bevolking en kunststoffen waren onontbeerlijk voor het maken van parachutes. De aggregaten van deze fabrieken werden na de oorlog ingezet ten behoeve van de Bredase bevolking." Jansen herinnert zich dat de elektriciteits- en gastoevoer een paar weken verstoord waren, terwijl de watertoevoer vanuit Dorst al na enkele dagen werd hersteld.

 

 

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

4 maart 2008

 

Home

 

stats count

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN