Bron: http://www.bndestem.nl/regio/oosterhout/5279424/De-sociale-historie-van-de-leerindustrie.ece

 

De sociale historie van de leerindustrie

 

 

image035

 

Dongha museum – Kerkstraat 33 – Dongen

(Foto: Kees Wittenbols – juni 2007)

 

 

Het werk van leerlooiers was zwaar en vuil.

Over hen is nu een boek in de maak, dat de sociale verhoudingen in de tweede helft van de vorige eeuw schetst.

 

 

DONGEN - Het begon tijdens een rondwandeling langs historische plaatsen in Dongen: langs oude leerlooierijen en herenhuizen van de bazen uit de leerindustrie. Toen dacht Dongenaar René Roovers: “De patroons! Dat is maar de helft van het verhaal; hoe zit het met de andere helft, de arbeiders van toen, de sociale verhoudingen? En wat hebben die voor invloed gehad? Ook op het Dongen van nu?” De sociale geschiedenis van de plaatselijke leerindustrie, die ontbreekt, ontdekte hij. Een werkgroep probeert nu die leemte in de geschiedschrijving van Dongen op te vullen met een project dat moet uitmonden in een boek over de sociale geschiedenis van het leerdorp Dongen.

 

Het gaat om geschiedschrijving vanuit het perspectief van de werknemers in de leerlooierij en de schoenindustrie. Belangrijk element daarbij zijn interviews met hen die erbij waren: schoenmakers en leerlooiers. Een probleem: de hoogtijdagen van de leerindustrie in Dongen liggen ver voor de Tweede Wereldoorlog. Dat betekent dat er nog maar weinig ooggetuigen in leven zijn. De werkgroep heeft nu besloten zich te concentreren op de grote naoorlogse veranderingen in de leer- en schoenindustrie. Roovers: “Betrokken mensen die denken daarover te kunnen vertellen, zijn welkom.” Het dorp Dongen was tot in de jaren ‘70 van de vorige eeuw het centrum van de Nederlandse leerindustrie. Al rond 1730 trokken leerlooiers uit Zuid-Holland naar goedkopere Brabantse productielocaties, waar gilden geen hoge lonen konden afdwingen. De leerlooierij in Dongen begon als huisindustrie, waarmee de op schrale grond werkende boeren hun inkomen aanvulden. Ondernemende looiers breidden hun zaak uit met een schoenmakerij. In 1920 werkten er 1.500 man in de leer- en schoenindustrie. Het was een tijd dat kerk, burgemeester, looierspatroon en pastoor de dienst uitmaakten in één onwrikbare, gezamenlijke overtuiging: God heeft de standen gewild.

 

Wie in een vakbond georganiseerd was, zat bij een katholieke bond onder de vleugels van de kerk.

 

Toen een socialistische vakbond in 1938 probeerde invloed te krijgen, schreef deken Batenburg een open brief “aan de katholieken van Dongen:” “Wie socialistische of communistische verenigingen steunt, wordt de H.H. Sacramenten en een kerkelijke begrafenis geweigerd.” Roovers hoopt met het project ook een stuk mentaliteitsgeschiedenis tevoorschijn te halen: “Dongenaren laten zich niet voor een karretje spannen. Mensen die in de schoenindustrie gewerkt hebben, koppelen een kritische houding aan trots op hun vakmanschap. En trots op de bedrijfstak waar ze soms veertig jaar werkten. Tegelijkertijd proef je een gevoel van afhankelijkheid en soms nog wrevel over de manier waarop die bedrijven rond 1970 plots naar lagelonenlanden vertrokken en hen in de steek lieten.” Volgens Roovers hebben de ontwikkelingen in de looierijen en de schoenindustrie een grote invloed gehad op de Dongenaar: “Ook op het gemoed en de mentaliteit van de Dongenaar van nu, ook al realiseren we ons dat niet altijd.” De werkgroep bestaat uit lokale geschiedkundigen en leden van De Heerlyckheid Dongen. Als externe deskundige op het gebied van gesproken geschiedenis is de Zeeuwse schrijver-journalist Kees Slager aangetrokken.

 

 

 

 

Zie ook:

 

Dongen in beeld Deel 1

Dongen in beeld Deel 2

 

 

 

21 juli 2009

 

Home

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN