Bron: http://www.bndestem.nl/regio/roosendaal/5125873/Thesaurus-is-een-boek-vol-oplossingen.ece

 

De thesaurus van Gramsbergen

 

Een boek vol oplossingen

 

 

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Kerk_Gramsbergen.jpg/260px-Kerk_Gramsbergen.jpg

 

De kerk van Gramsbergen

(Foto: uit Wikipedia)

 

 

 

WOUW - Luizen, menstruatieklachten, pijn bij het plassen of

vervuilde urine, druipers, oorsuizen of hartkloppingen.

 

 

Bedenk een klacht en de kans is groot dat er een oplossing voor bestaat. En dat die oplossing al eeuwenoud is en voorkomt in de Thesaurus van Gramsbergen, levenswerk van de in 2004 overleden dierenarts Ed Kemperman uit Wouw. In alle stilte heeft hij een heidens karwei verricht. Jarenlang - en dan vooral in de winters - zat hij gebogen over een bijzondere verzameling geneeskundige aantekeningen uit de zeventiende eeuw.

 

 

thesauboek

 

 

De onlangs in boekvorm verschenen Thesaurus van Gramsbergen biedt dankzij de noeste arbeid van Kemperman en enkele getrouwen een unieke kijk in de medische geschiedenis. Het lijvige boekwerk verhaalt over de ziektes waarmee de bewoners van de regio rondom het Overijsselse Gramsbergen, nabij de grens met Duitsland, werden geconfronteerd. En van de middelen die de dokters inzetten om die kwalen te bestrijden. De laatste maanden zijn aan de Markt in Wouw, ten huize van Bep Kemperman, de weduwe van Ed, enkele bijzondere bijeenkomsten gehouden. Zoon Theo Kemperman heeft daarbij op luchtige wijze verteld over de sisyfusarbeid die zijn vader verrichtte. Woord voor woord, soms zelfs letter voor letter las, ontcijferde en vertaalde Ed Kemperman de handgeschreven teksten. Teksten die ook nog eens vele malen doorgehaald waren en waarin soms storende fouten stonden. De tekst, een mengeling van Latijn, potjeslatijn, Nederduits en nog wat lokale dialecten, is minutieus ontleed en herschreven en vervolgens vertaald. En zo is de thesaurus ontstaan. Een thesaurus is een naslagwerk dat op geordende wijze (bijvoorbeeld alfabetisch), informatie biedt over een bepaald onderwerp. In dit geval handelt het vooral om adviezen bij kwaaltjes en serieuzere aandoeningen.

 

 

 

Thesaurus1

 

Thesaurus van Gramsbergen: uniek 17de eeuws medisch handschrift

 

 

Op 8 mei 1608 werd bij Jodocus Ginck uit Zweibrücken, niet ver van de Nederlandse grens, een been geamputeerd door kapitein Crossilan. Ginck overleefde de zware ingreep en deed er verslag van. Deze beschrijving liet hij bij zijn dood (in 1626) na aan zijn zoon Pelegerem. Het was een merkwaardig geschift, waaraan Pelegerem en andere streekgenoten later het nodige zouden toevoegen. Gelet op de inhoud van het beschrevene is het vrijwel zeker dat hier artsen of ten minste één dokter betreft, of iemand die daarvoor in die tijd doorging. Het handgeschreven medicijnboek dook - in zeer slechte staat - op in het huis van de familie Grimmerink in Gramsbergen, in 1987 werd het onder de aandacht gebracht van de lokale heemkundige Herman Slatman. Hij stelde het op advies van Theo Kemperman ter hand aan diens vader Ed Kemperman. Ed Kemperman was een verwoed liefhebber van het ontcijferen van handschriften, geschoold in de klassieke talen en opgegroeid nabij de Duitse grens, een stukje ten zuiden van Gramsbergen. Daarbij komt dat hij als dierenarts de geneeskundige termen onder de knie had. En omdat hij ook een tijd een apotheek aan huis heeft gehad, was hij ook goed op de hoogte van farmaceutische aangelegenheden. Theo Kemperman: “Vader was direct gegrepen en heeft ruim vijf winters gewerkt aan de transcriptie en hertaling van het 350 pagina’s tellende handschrift.” Daarbij wist hij zich gesteund door enkele trouwe vrienden, zoals de orthopedisch chirurg Marc Speeckaert en de oud-inspecteur van het onderwijs en classicus Joseph Crouzen, allebei uit Roosendaal.

 

 

 

heelmeester

 

Ets heelmeester.

“Betoverd, impotent? Pak de thesaurus van Gramsbergen”

 

 

Door zijn overlijden in 2004 heeft Ed Kemperman de uitgave van het boek niet meer mee kunnen maken. Dat werk is uiteindelijk volbracht door een redactieraad waarin zoon Theo (bioloog en botanicus, oud-directeur van diverse musea) zitting had. Naast onder anderen Annette Bierman, een apotheker met een fascinatie voor geschiedenis. Op de achtergrond dienden Eds weduwe Bep en een keur aan internationale geleerden als klankbord. Uiteindelijk is een wetenschappelijk verantwoord drieluik ontstaan, uitgegeven bij de IJsselacademie, met steun van tal van fondsen, enkele gemeenten en sponsors. Het boekwerk bevat 371 pagina’s en een cd met alle afbeeldingen, waaronder foto’s van alle pagina’s van het handschrift. Wie de inhoud tot zich neemt, weet dat hij door studie van bloed en plas diagnoses kan stellen, maar bovenal weet hij hoe hij een hond kan laten ophouden met blaffen. Daarover zegt de thesaurus: “Hang een zeeajuin boven de voordeur van uw huis, dan bent u beschermd. Zeg: hond hou je tong in je mond, zoals Maria haar borst in de mond van Jezus stak. Dan moet de hond zwijgen.”

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

Een wel heel uitvoerig drieluik

 

Het boek “De thesaurus van Gramsbergen” is opgebouwd als een drieluik. Het eerste deel bestaat uit inleidingen en commentaren op de verschillende medische en historische achtergronden van het manuscript. In het tweede deel zijn naast elkaar opgenomen de oorspronkelijke tekst, geschreven in de taal van het Duits-Nederlandse grensgebied en de vertaling in modern Nederlands.

 

Het derde deel bevat een begrippenlijst, een thematische toegang op de band per folio, literatuurlijsten en een index op de vertaling. Om geïnteresseerden de gelegenheid te geven zelf in de bron te zoeken, is aan het boek een cd toegevoegd met de volledige brontekst (transcriptie en vertaling) en de afbeeldingen van alle folio’s van het oorspronkelijke manuscript. Het boek (ISBN 978-90-6697-200-1) kost 39,95 euro, inclusief de cd.

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

Lees ook:

 

Wat is een thesaurus?

 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Thesaurus

 

 

 

Zie ook:

 

Wouw in beeld

 

 

Overige bronnen:

 

http://www.albertluttikhuis.nl/thesaurus.html

http://www.woestenledig.com/woestenledig/2009/02/betoverd-impotent-pak-de-thesaurus-van-gramsbergen-1.html

http://transisalania.blogspot.com/2009/02/thesaurus-van-gramsbergen-uniek-17de.html

http://home.hetnet.nl/~grimmerink/Thesaurus/Thesaurus%20van%20Gramsbergen.html

http://www.infocentrumvechtdal.nl/thesaurus.html

 

 

 

17 juni 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN