Bron: www.bndestem.nl

 

Een dagboek

vol teleurstelling en blijdschap

 

 

HEERLE – “Er wordt wel hard gevochten,

 maar ze komen geen stap voorwaarts.”

 

 

“En dan steeds maar vertellen voor de radio: “Nederland zal zoo spoedig mogelijk bevrijd worden.” Wanneer de vaste wil er maar was om hun overmacht aan materiaal en manschappen in te zetten, dan rolden ze er zoo door, want er zijn al zoo weinig moffen.” Dat schrijft Jan Pijs uit Heerle op 12 oktober 1944 in zijn dagboek. Dat dagboek, dat hij bijhield van 4 september 1944 tot 3 november van dat jaar, beschrijft de spannende tijd rondom de bevrijding van West-Brabant en met name die van het dorp Heerle.

 

 

 

canadezen-1

 

De Canadezen rukken op in een pantservoertuig, in de dorpskern van Heerle.

 

 

 

 

canadezen-2

 

Krijgsgevangen gemaakte Duitsers worden ‘afgemarcheerd’ bij de kerk in Heerle.

 

 

 

canadezen-3

 

De woning van onderwijzer L. Plevier was totaal in puin geschoten.

 

 

 

Lang lag dit boek verborgen op de zolder van zijn zoon Kees Pijs in Deurne, tussen stapels oude reken- en taalschriften. Bij het opruimen van zijn zolder wilde hij die doos niet meteen bij het oud papier zetten en zo kwam het dagboek tevoorschijn. Heemkundekring De Vierschaer nam het dagboek op in haar tijdschrift, voorzien van wat commentaren en uitbreidingen. Met een stukje genealogie van de families Pijs en Plevier, werd het een boekje dat het lezen meer dan waard is en dat voor veel mensen uit Heerle een teken van herkenning zal zijn.

 

In september 1944 werkte Jan Pijs bij de haardenfabriek De Schelde in Bergen op Zoom. Zijn verhaal begint op maandag 4 september en die noemt hij Dolle Maandag. Daarna beschrijft het van dag tot dag wat er gebeurde in het dorp, in Bergen op zoom waar hij werkte en wat de bevolking via de radio en de andere dorpsbewoners vernam. Soms klinkt in het verhaal teleurstelling door, omdat het allemaal zo lang duurde voor het dorp bevrijd werd, terwijl volgens de verhalen de geallieerden een stuk sterker waren dan de Duitsers. De eigenlijke bevrijding maakte Jan Pijs natuurlijk mee in de schuilkelder, maar kort na de bevrijding, ging hij met zijn fototoestel op stap. Hij maakte daarna foto’s die hij in het dagboek stopte. Die foto’s waren al langer bekend en werden regelmatig gepubliceerd, maar de maker was tot nu toe onbekend. Het gaat onder meer om de beschadigde pastorie, een groep Duitsers die met de handen in de lucht door het dorp loopt en een tank die door het dorp rijdt. Dat maakt het dagboek en de foto’s extra interessant. Hij schrijft hierover: “Er komen enkele Duitsche krijgsgevangenen, voor een gevechtswagen loopend, aangemarcheerd en ik kom nog even op het idee daar een foto van te maken. De laatste Duitschers en de eerste Canadeezen op een foto.”

 

Het dagboek eindigt op vrijdag 3 november eigenlijk vrij abrupt. “De strijd bij Steenbergen is geëindigd en het front beweegt zich verder naar het noorden in de richting van de Moerdijk. Het gevaar is dus geweken en we kunnen dan ook gerust zeggen: “WIJ ZIJN VRIJ.” “En hiermede is de mij voorgenomen taak beëindigd. Mijn eigen ondervindingen, indrukken en gedachten heb ik vastgelegd vanaf de Dolle Maandag tot de dag der bevrijding.” Het boekje is inmiddels toegestuurd aan de vaste lezerskring, maar er is nog een aantal exemplaren voor de losse verkoop. Mensen die interesse hebben, kunnen contact opnemen met Cees Cuperus op telefoonnummer: 0165 301 597.

 

 

Zie ook:

 

Heerle in beeld

 

 

 

18 maart 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN