image005

 

Een leeg straatbeeld

dat zich vult met cijfers en letters

 

 

kannemans-breda

 

Het woonhuis van fotograaf Kannemans laat het begin van de omslag zien in 1870.

Er vestigen zich steeds meer winkels in Breda

die met etalages en letters klanten proberen te lokken.

 

 

Neonreclames, mupi’s, prijskaartjes, uithangborden,

aankondigingen van opheffingsuitverkopen, krijtborden met menu's.

Wie anno 2008 door de Bredase binnenstad wandelt,

wordt overspoeld met teksten.

 

Moeilijk voor te stellen dat het ooit anders was.

Dat zelfs huisnummers en straatnaamborden ontbraken.

 

 

 

 

 

karrestraat-berge

 

Hoek: Karrestraat / Ridderstraat.

 Rond 1935 zie je hoe de Bredase binnenstad zich vult met ‘letters’

 

 

 

 

tabakswinkel-berge

 

 

Gevelreclame op pand van sigarenzaak op de hoek van de Grote Markt en Veemarktstraat

(foto circa 1920-1930).

 

 

 

 

haagdijk-berge

 

Haagdijk 1932

 Op ramen, etalages maar ook op dode muren wordt volop reclame gemaakt.

 

 

 

Even terug naar voor 1870. Breda was ommuurd, had panden waar hooguit een uithangbord wees op een herberg. Verder: rust. Borden met teksten waren nauwelijks aanwezig. Onnodig, veel mensen waren analfabeet. Winkels waren schaars. “De stad werd beheerst door met name ambulante handel,” vertelt Bert Jansen van Breda's Museum. Marktkramen die 's avonds werden opgeborgen.

 

Daar kwam verandering in toen in 1870 de vestingwallen werden geslecht, vertelt hij. “Breda was uiterst voorzichtig met het toestaan van bebouwing buiten de muren. Men wilde een vrij schootsveld hebben om zich te kunnen verdedigen tegen vijandelijke troepen. Noodzakelijk, zelfs in het midden van de negentiende eeuw. Toen immers vocht België voor zijn onafhankelijkheid.” Maar de grootste strijd leek anno 1870 gestreden, de muren konden weg. De stad groeide. “En daarmee het aantal winkels.” Links en rechts openden steeds meer zaken hun deuren. Neringdoenden die natuurlijk het publiek graag wilden laten weten wat ze zoal in de aanbieding hadden. Etalages werden gevuld, gevels kregen opschriften. “En zo zag je langzaam het aantal letters in het straatbeeld toenemen.” Het was een tijd dat steeds meer mensen onderwijs genoten, konden lezen en schrijven. Een tijd dat de maatschappij zich in toenemende mate instelde op schriftelijke informatie. Jansen: “Er kwamen riooldeksels met teksten, er kwamen straatnaambordjes, huisnummers en vuilnisemmers met een nummer. Er reden karren door de straat met namen van bedrijven, brandweerkarretjes hadden opschriften die duidelijk maakten aan welke kant ze van het water moesten worden gezet om te kunnen pompen.” Kortom: de stad vulde zich met letters en cijfers.

 

Een ontwikkeling die zich na 1920 verder doorzette. “Er kwamen allerlei reclame-uitingen, verkeersborden en ga maar door. In de jaren zestig aangevuld met talloze posters en affiches met politieke leuzen. Uiteindelijk is er een straatbeeld ontstaan waaruit woorden, letters, nummers en beelden niet meer zijn weg te denken. Het bombardement ervan is zelfs zo groot, dat het gemeentebestuur er inmiddels paal en perk aan stelt. Tekst in het straatbeeld. Breda's Museum vindt de ontwikkeling ervan zo interessant dat er een complete expositie aan is gewijd: stad op schrift. Onderwerp dat past binnen de activiteiten die de komende weken overal in Breda plaatsvinden in het kader van het Graphic Design Festival. Zaterdag wordt de expositie geopend. Tot en met 31 augustus is hij nog te bezoeken.

 

 

www.breda-museum.nl

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

22 mei 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN