Gilze in beeld – deel 1

 

IMG_3706

 

Gilze

(Foto: 7 mei 2013)

 

 

 

 

zicht op de kerk

 

Sint Petruskerk – Kerkstraat

http://www.reliwiki.nl/index.php?title=Gilze,_Kerkstraat_116_-_Petrus_Banden

 

 

Gilze is een dorp in de gemeente Gilze en Rijen, in de provincie Noord-Brabant. In 2006 had het dorp 7498 inwoners. Gilze is een van de oudste plaatsen in het land van Breda. Ten westen, zuiden en oosten van Gilze liggen uitgestrekte landbouwgebieden, vooral aan de zuidzijde begrensd door boscomplexen: Prinsenbos, Sint Annabos en de Ulvenhoutse bossen.

 

 

 

dorpspomp-1

 

Dorpspomp - Heuvel

 

 

 

den heuvel

 

Café-Zalen “Den Heuvel” – Heuvel

(inmiddels gesloopt)

 

 

 

de schoenmaker - Oranjestraat

 

Monument: “De Schoenmaker” – Oranjestraat

http://www.vanderkrogt.net/standbeelden/object.php?record=NB25ab

 

 

 

Tijdens carnaval wordt Gilze omgedoopt tot Dringersgat.

Het Dringersgatse carnaval staat vol van de tradities.

Op zaterdag is er een boerenbruiloft, op zondag een optocht en dinsdag vindt het wijven-sjouwen plaats.

 

Tijdens het wijven-sjouwen worden vrouwen (of meestal mannen verkleed als vrouw) in een kruiwagen of andersoortig één-assig voertuig

door de straten van Gilze vervoerd, waarbij ze bij elk café een opdracht moeten uitvoeren.

Ieder jaar wordt een koppel benoemd tot oppersjouwer.

 

Tijdens carnaval zijn er de Leutefleuters, de lokale kapel.

 

 

 

 

zicht in oranjestraat

 

Zicht in de Oranjestraat

 

 

 

waterpomp

 

Waterput in de Oranjestraat

 

 

 

 

IMG_9417

 

Idem

(Foto: 28 september 2015)

 

 

 

 

BILD0095

 

Bord bij waterput

(Foto: 18 september 2012)

 

 

Officiële website: www.gilzerijen.nl

 

 

Geboren in Gilze en Rijen:

 

Jeroen Blijlevens (29 december 1971), wielrenner

Erwin Kroll (6 augustus 1950), weerman

Charlie van den Ouweland (1 oktober 1981), profvoetballer

Joep van den Ouweland (6 februari 1984), profvoetballer

Gerardus H. de Vet (15 november 1917), bisschop van Breda

 

 

 

 

muziekschool

 

Villa Mol – Hoek: Oranjestraat / Nieuwstraat

 

 

 

kerkstraat 105 en 107

 

Kerkstraat 105 en 107

 

 

 

hoekpand nieuwstraat uit 1910

 

Hoekpand Oranjestraat / Ridderstraat uit 1910

 

 

 

Geschiedenis:

 

De naam Gilze duikt voor het eerst op in een schenkingsakte van Hilsondis, gravin van Strijen aan de Abdis van Thorn. Hoewel de echtheid van de akte wordt betwist, moet de schenking voor het begin van de 12e eeuw hebben plaatsgehad. Hierdoor is Gilze één van de oudste plaatsen in het land van Breda. De Abdis hield tot aan de Franse Revolutie belangrijke rechten en bezittingen op Gilze, ondanks het feit dat het gebied inmiddels in bezit was van de Heer van Breda.

 

 

 

 

huis in de Nieuwstraat uit 1909

 

Villa in de Nieuwstraat uit 1909

 

 

 

nieuwstraat-22

 

’t Oude Raadhuis - Nieuwstraat 22

 

 

 

De Heer van Breda stelde in de 14e eeuw de Schepenbank van Gilze in. Deze was samengesteld uit een door die Heer benoemde schout en zeven schepenen. Zij waren zowel bestuurders als rechters in civiele zaken. De boet- en lijfstraffelijke rechtspraak was voorbehouden aan de schepenbank van de stad Breda. Naast de schepenbank bestond er nog een college van negen gezworenen. Zij mochten hun stem uitbrengen en gehoord worden over financiële zaken. De schepenbank van de Abdis van Thorn (samengesteld uit een meier en zeven schepenen) was een cijns- of laatgerecht. Tot hun bevoegdheid behoorde de certificatie van eigendomsovergang en eigendomsbezwaringen onder het rechtsgebied van de abdis. Van de schepenen waren er steeds drie afkomstig uit Gilze, twee uit Oosterhout, één uit Ginneken en één uit Princenhage of Rijsbergen.

 

 

 

 

voormalige fabriek

 

Voormalige Leerlooierij – Kustersstraat

 

 

 

sprangers

 

Technisch Bureau Sprangers – Raadhuisstraat 1

 

 

 

Rijen was een buurtschap van Gilze. Hierin kwam verandering toen dit dorp in 1464 een kapel kreeg en in 1524 verheven werd tot zelfstandige parochie. Het is ook vanaf dit moment dat de dubbele naam Gilze en Rijen voor de huidige gemeente in gebruik is.

 

Hulten was aanvankelijk een van Gilze onafhankelijk gebied dat door de Abdis van Thorn in leen was uitgegeven. Aan het eind van de 14e eeuw werd Hulten bij Gilze gevoegd en het eigen gerecht opgeheven. De inwoners van Hulten vielen voortaan onder de rechtspraak van de schepenen van Gilze.

 

 

 

 

huis in versterstraat

 

Huis in de Versterstraat

 

 

 

huis in versterstraat-1

 

Huis in de Versterstraat uit 1878

 

 

 

Over de oudste tijden is weinig bekend. Van de periode rond de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) weten we iets meer. Op 23 mei 1584 vielen soldaten uit Herenthals, Vilvoorde en Wouw midden in de nacht het dorp Gilze binnen. Zij roofden het vee en andere goederen en staken de kerk, de hoeven en huizen in brand. Wat nog gered kon worden werd kort daarna geroofd door ruiters uit Antwerpen en Bergen op Zoom, die toen bovendien verschillende inwoners vermoordden.

 

 

 

 

pand-1

 

Pand in de Kerkstraat

 

 

 

raadhuisstraat-51

 

Kerkstraat 51

 

 

 

BILD0088

 

Kerkstraat 73

(Foto: 15 maart 2012)

 

 

 

IMG_9450

 

Maalderij ’t Stoom uit 1892 in de Nieuwstraat

(Foto: 28 september 2015)

 

 

 

 

IMG_9451

 

Idem

(Foto: 28 september 2015)

 

 

 

Het dorp verkeerde in een rampzalige toestand. De zware oorlogslasten maakten de situatie nog erger. Zo waren er verplichte leveranties van hooi en haver aan de troepen en wagendiensten voor het vervoer van levensmiddelen en munitie naar het Spaanse legerkamp bij Antwerpen. Veel inwoners verlieten toen hun dorp. Zo is bekend dat in 1585 verschillende kinderen uit Gilze in Breda werden gedoopt. De beëindiging van de Tachtigjarige Oorlog betekende nog geen verbetering voor Gilze en Rijen. Omdat Gilze door de Abdis was uitgeleend kregen de inwoners te maken met zware belastingen en de oude gehandhaafde stedelijke voorrechten. In 1762 trof Gilze een nieuwe ramp. Een brandstichter stak de nieuw gebouwde schuurkerk in brand en de schuurkerk en een groot aantal huizen werd in de as gelegd.

 

 

 

huis op plein bij den heuvel

 

Huis in de Aalstraat

 

 

 

pand

 

Pand in de Raadhuisstraat

 

 

Ook de herhaalde inlegering van troepen in het dorp bracht zware lasten voor de bevolking mee. Bij de belegering van Breda door Spinola in 1624 hadden soldaten een kamp in Gilze. In 1732 vond hier een grote militaire oefening plaats. De inkwartiering tijdens de Franse Revolutie in 1794, de Belgische opstand in 1831 en de daaropvolgende jaren waren moeilijk voor de Gilzenaren. Legerdiensten en verplichte leveranties waren voor de inwoners dagelijkse kost. Het kamp Vijf Eiken bij Rijen is nog een herinnering aan deze tijd.

 

 

 

lenaars-2

 

Firma LenaarsNerhovensestraat

 

 

 

nr

 

Pand hoek: Oranjestraat / Versterstraat

 

 

Naast de landbouw kwam in de 19e eeuw de leerlooierij op gang. Leerlooien werd destijds nog als nevenactiviteit uitgeoefend op de boerderij. De officiële ingebruikname van de spoorlijn Breda-Tilburg op 1 oktober 1863 betekende vooral voor Rijen een mogelijkheid tot verdere uitbreiding van de industrie. De spoorlijn garandeerde immers de aanvoer van grondstoffen. Daarnaast maakte de toepassing van snelwerkende extracten (waardoor het looiproces aanzienlijk kon worden verkort) het gebruik van machines in de 19e eeuw mogelijk. Er ontstonden leerfabrieken. De leerlooierij vormde weer de basis voor de schoenindustrie. Sinds het begin van deze eeuw werd de productie van schoenen geconcentreerd in een aantal grote of kleine fabrieken. Voor die tijd werden de schoenen handmatig door thuiswerkers in elkaar gezet.

 

 

 

de kip en kerk

 

Zicht op Café De Tip en de kerk

https://twitter.com/CafeDeTip

 

 

 

 

IMG_3707

 

Idem

(Foto: 7 mei 2013)

 

 

 

kerkstraat-85

 

Kerkstraat 85

 

 

In de gemeente bestonden ook enkele steenbakkerijen. De steenfabriek in Rijen was het eerste bedrijf van enige omvang, dat zich na de aanleg van de spoorlijn hier vestigde. Het is de grootste en meest moderne steenfabriek in Noord-Brabant geweest. Nu is deze fabriek gesloten. Naast de schoen- en lederfabrieken vestigde zich in 1908 de N.V. Electrische Weegwerktuigenfabriek (nu Ericsson Telecommunicatie B.V.) in Rijen. (Wikipedia).

 

 

 

de roozelaar

 

De Roozelaar - Nieuwstraat

 

 

 

image063

 

Eetcafé D’n BrooyChaamseweg 21

http://eetcafe-brooy.nl/

 

 

 

 

zicht in park

 

Zicht in parkje aan de Nieuwstraat

 

 

 

100_2227

 

Wandelgebied aan de Warande

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

8 september 2008

 

 

 

 

 

rondje vliegveld 055

 

Abdis Van Thornstraat 14

 

 

 

 

rondje vliegveld 056

 

Abdis Van Thornstraat 13

 

 

 

 

rondje vliegveld 057

 

Wegrestaurant Van der Valk – Rijksweg A-58 – 2

https://www.hotelgilzetilburg.nl/kamers?gclid=CNvii5GA3sICFQPHtAod9W0AIQ

 

 

 

 

rondje vliegveld 059

 

Zicht in Klein Zwitserland

 

 

 

 

rondje vliegveld 060

 

Hoeve aan het Moleneind

 

 

 

 

rondje vliegveld 061

 

Zicht in Lijndonk (richting Bavel)

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

1 mei 2009

 

 

 

 

 

riel 002

 

Natuurbad – Klein Zwitserland

 

 

 

 

riel 003

 

Wethouder Van Den Wildenbergstraat 38

 

 

 

 

riel 093

 

Zicht op het plein aan de Oranjestraat

 

 

 

 

riel 097

 

Hoofdingang Sint Petruskerk

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

12 mei 2009

 

 

 

 

hilvarenbeek 001

 

Akkerstraat 3

 

 

 

 

hilvarenbeek 002

 

Akkerstraat 1

 

 

 

 

hilvarenbeek 164

 

Maria-Hoeve – Gilzerbaan 11 (Riel)

 

 

 

 

hilvarenbeek 166

 

Zicht in de Gilzerbaan (richting Riel)

 

 

 

 

hilvarenbeek 169

 

Ronde Molen uit 1903 – Geren 26

http://www.plaatsengids.nl/bezienswaardigheid/gilze/molenromp

 

 

 

 

hilvarenbeek 168

 

Idem

 

 

 

 

hilvarenbeek 172

 

Molenstraat 31

 

 

 

 

hilvarenbeek 171

 

Idem

 

 

 

 

hilvarenbeek 173

 

Molenstraat 55

 

 

 

 

hilvarenbeek 174

 

Huis in de Oranjestraat

 

 

 

 

hilvarenbeek 175

 

Zicht in de Oranjestraat

 

 

 

 

hilvarenbeek 176

 

Biestraat 3

 

 

 

 

hilvarenbeek 177

 

Idem

 

 

 

 

hilvarenbeek 178

 

Bavelseweg 8

 

 

 

 

hilvarenbeek 179

 

Molenschotsedijk 3

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

21 mei 2010

 

 

 

 

hulten-5 025

 

Zicht in de Nieuwstraat

 

 

 

 

hulten-5 026

 

Nieuwstraat 27A

 

 

 

 

IMG_9425

 

Idem

(Foto: 28 september 2015)

 

 

 

hulten-5 027

 

Hotel-Café-Restaurant “De Kronen” – Nieuwstraat 50

http://www.lekkerindebuurt.nl/restaurant/gegevens/8205/restaurant-kronen-5126-ce-gilze

 

 

 

 

hulten-5 028

 

Nieuwstraat 45

 

 

 

 

Voor deel 2: klik hierop

Voor deel 3: klik hierop

 

 

 

Voor artikelen over Gilze

Klik hierop

 

 

 

Kees Wittenbols.

 

December 2006

 

Home

 

stats count

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN