logo (7)

 

Groeiende dreiging van Q-koorts

 

 

schapen

 

Bij schapen en geiten en ook wel runderen komt al heel lang Q-koorts voor.

Vandaar dat Q-koorts (‘vraagtekenkoorts’) nu vooral voorkomt bij

mensen die veel en vaak in aanraking komen met deze dieren.

 

 

Een jaar geleden had amper iemand van Q-koorts gehoord.

 

 

Inmiddels breidt het aantal mensen dat is geïnfecteerd zich razendsnel uit. Een ‘rare snoeshaan.’ Zo noemt de Nijmeegse internist Jos van der Meer de bacterie die Q-koorts veroorzaakt. De Coxiella burnettii kan namelijk lang overleven en chronische infecties geven. Maar het allergrootste probleem is dat de bacterie zich via de lucht kan verspreiden, vertelt Roel Coutinho, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM. Kleine hoeveelheden bacteriën zijn al voldoende voor een besmetting bij de mens. Q-koorts (vraagtekenkoorts) grijpt daardoor relatief onopvallend om zich heen. Dit maakt het een geniepige, verraderlijke ziekte. Helemaal onbekend is Q-koorts overigens niet in Nederland. De ziekte komt onder dieren al jaren voor, vooral onder schapen, geiten en runderen, maar ook onder huisdieren. Beide experts zeggen bezorgd te zijn over de ruim vierhonderd recente gevallen van de ziekte in voornamelijk Noord-Brabant en zuidelijk Gelderland. “We hebben er weer een ziekte bij die van dieren op mensen overgaat,” verzucht Coutinho.

 

Medici als hij hebben bij ziekten die én bij de mens én bij een dier voorkomen, altijd de angst dat de ziekte zich gaat ontwikkelen als de menselijke patiënt ook nog griep heeft. Er zou dan een nieuwe griepvariant kunnen ontstaan, die in het allerergste geval kan lijken tot een catastrofale pandemie. Van der Meer behandelde wel eerder patiënten die longontsteking kregen door Q-koorts. “Maar zij hadden allemaal een boerenconnectie.” Dit jaar zijn er voor het eerst mensen ziek geworden die niet eens in de buurt van een besmette schapen- of geitenhouderij zijn geweest. Van der Meer: “We zijn hierdoor wel nerveus.” Om de verspreiding in te dammen, heeft het ministerie van Landbouw een meldingsplicht ingesteld voor besmette veebedrijven. Die mogen de mest, die als belangrijke besmettingshaard geldt, negentig dagen niet uitrijden. Aangenomen wordt dat de bacteriën zich via stofdeeltjes van de mest door de lucht verspreiden. “Ik weet eerlijk gezegd niet wat we nog meer kunnen doen dan de meldingsplicht die is ingesteld,” zegt Coutinho. Over twee weken komen experts uit diverse landen op uitnodiging van het Centrum Infectieziektenbestrijding en de Gezondheidsraad bijeen om te bespreken of er meer stappen moeten worden ondernomen.

 

Dat er in Nederland sprake is van grote ongerustheid, maar geen acute paniek, heeft volgens Coutinho vooral te maken met het feit dat Q-koorts slechts in zeer zeldzame gevallen tot de dood leidt. De meeste slachtoffers herstellen spontaan na twee weken of na het slikken van een antibioticumkuur. Maar je kunt er ook chronisch ziek van worden, waarschuwt internist Van der Meer. Zo zijn er slachtoffers die steeds opnieuw in andere organen infecties krijgen. “Een ontsteking van de hartklep wordt het meest gevreesd.” Mensen met een hartklepafwijking en personen met verminderde weerstand hebben meer kans ernstig ziek te worden. En zwangeren die Q-koorts krijgen, lijken een grotere kans op een miskraam te hebben. Chronische patiënten moeten jarenlang een speciale antibioticumkuur slikken, stelt de specialist vast. “Het is de vraag of ze ooit van de bacterie afkomen.” Sommige patiënten houden na de Q-koorts, ook als de bacterie hun lichaam inmiddels wel heeft verlaten, nog last van chronische vermoeidheid.

 

Op dit moment worden vooral grote schapen- en geitenhouderijen in het verdachtenbankje geplaatst. Dat is misplaatst. Ook koeien, huisdieren en vogels kunnen geïnfecteerd raken. De dieren vertonen zelf geen ziekteverschijnselen, maar krijgen wel eerder een spontane abortus. Zieke dieren blijven besmettelijk zolang zij de bacterie bij zich dragen. Deze kan vrijkomen en zich verspreiden via de lucht nadat het in hun uitwerpselen, urine, de placenta, vruchtwater en abortusmateriaal terecht is gekomen. De bacteriën kunnen ook via fijne stofdeeltjes in ruwe wol mensen besmetten. Ook het drinken van rauwe melkproducten van besmette dieren kan Q-koorts veroorzaken. “Toen zo'n twintig jaar geleden op een eiland voor Canada een familie longontsteking opliep tijdens een spelletje poker, werd de ziekte aanvankelijk poker players pneumonia genoemd.” vertelt Van der Meer. Nu is het verhaal bekend als Q-koorts-anekdote. Uiteindelijk bleek namelijk dat de placenta van een kat die was bevallen een grote bacteriewolk had verspreid. Daar waren de pokerspelers ziek van geworden.

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

10 juli 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN