Bron: BN-DeStem

 

Het ‘gros’ van de Bredanaars

reageerde lauw van ongeloof

 

 

De Bredase architect en beeldend kunstenaar Eloi Koreman

‘bouwde’ onder meer de nieuwe Hogebrug over de Haven,

ontwierp een alternatieve loop voor de Nieuwe Mark

en richtte het Kasteelplein opnieuw in.

 

 

Deze en vijf andere ontwerpen exposeert hij momenteel onder de titel “De kracht van de regendruppel” in Galerie Ecker (Markendaalseweg 18. Open op 19, 20, 22-24 en 27 december, 12.00-17.00 uur). Koreman is zelf aanwezig voor toelichting. Vijf jaar - van 1959-‘64 - deed de Bredase politiek er over, om de Haven te kunnen dempen. Het herstel van die historische fout duurde drie maal zo lang. Op 19 september 1991 meldde dagblad De Stem dat B en W de mogelijkheden tot heropening van de Haven wilden onderzoeken. Het nieuwtje was afkomstig uit het structuurplan Binnenstad, dat B en W juist hadden aangenomen. Hun beleidsstuk vertolkte het streven om in het stadscentrum de leefbaarheid terug te brengen die in de voorgaande decennia verloren was gegaan.

 

 

haven-1

 

 

Ten prooi aan een blinde zucht naar modernisering en een verkeerd begrepen welvaartsideaal, had de naoorlogse politiek korte metten gemaakt met het monumentale karakter van het stadshart, ten gunste van de Heilige Koe: het autoverkeer. Daarvoor moest alles wijken. Met grote vanzelfsprekendheid werd een massa erfgoed op het altaar van de vooruitgang geofferd. Een van die onzalige erfenissen was dus de Gedempte Haven. De daarin gebouwde eerste ondergrondse parkeergarage van ons land werd met veel fanfare en achteraf bezien volstrekt misplaatste trots op 12 mei 1966 officieel in gebruik genomen. Het voorbereidende werk dateerde al van voor Wereldoorlog II - want die was ertussen gekomen. Van 1937 tot 1941 was de nog dwars door de stad stromende Mark tussen de Vredenburchsingel en Haagdijk-Tolbrugstraat van zuid naar noord in fasen dichtgegooid. Met (drie) eilandjes en al. Sindsdien kennen we de Markendaalseweg. Het noordelijke straatdeel verzwolg de oorspronkelijke Jan van Polenanenkade compleet en de Nieuweweg nagenoeg (Er resteert zo'n twintig meter langs de oostwand van De Trapkes). Door de diverse dempingen werd Breda - waar Mark en Aa sinds onheuglijke tijden samenstroomden - van zijn geboortekamer afgesloten.

 

 

haven-2

 

 

Na lange jaren van stedenbouwkundige treurnis viel in 1991 onverwachts dat collegebesluit. Als heropening een reële optie zou blijken, dan kon de klus voor tien à twaalf miljoen gulden geklaard worden, prognosticeerde het stadsbestuur. Het ‘gros’ van de Bredanaars reageerde lauw van ongeloof. Precies twee jaar later lag er evenwel een eerste plan (Bhalotra), dat niet enkel in heropening van de Haven, maar ook in de terugkeer van het water in de (noordelijke) Markendaalseweg voorzag. Dat was de kentering. Natuurlijk was met de nadere uitwerking opnieuw een groot aantal jaren van ontwerpstudies, planmodellen, bestuurlijke afweging en politieke besluitvorming op onderdelen gemoeid. Daarbij bleek ook niet-ambtelijke inbreng - met name de ideeën en ontwerpen van stedenbouwkundig vormgever Eloi Koreman - van grote invloed. Zo tekende Koreman mee aan het ontwerp (De Nieuwe Rivier, 1998) dat nog uitging van de terugkeer van - écht - stromend water door de binnenstad. Maar vijf jaar geleden werd het de politiek allemaal te duur. Er ging bezuinigd worden. Wat trouwens meteen het einde van Koreman’s bemoeienis betekende. Waar het op uitdraaide, was dat het ‘stromend water’ werd gereduceerd tot wat wel het ‘badkuip-‘ en het ‘vijvermodel’ is genoemd: de noordelijke Markendaalseweg kreeg een betonnen bak met uit de Haven opgepompt water en bijgevolg een kunstmatige stroming. ‘Een Efteling-rivier,’ schamperde het dagblad.

 

Feitelijk is dat kunstmatige karakter van De Nieuwe Mark niet meer is gewijzigd. Weliswaar heeft de politiek tweeënhalf jaar geleden een miljoenenmeevaller aangewend om de Markendaalse badkuip alsnog voor te bereiden op een toekomst als stromende rivier. En hebben B en W recentelijk een ton voor verdere tracéstudie (Seeligkazerne) vrijgemaakt. Maar vóór Mark en Aa weer daadwerkelijk samenstromen, moeten nog heel wat kubieke meters havenwater over de Markendaalseweg gepompt worden. Want als het al zover komt dat Breda zijn historische vergissing vollédig rechtzet, dan kunnen we al gauw een halve generatie verder zijn.

 

 

 

19 december 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN