Bron: www.bndestem.nl

 

Het verleden van de leerlooierijen

 

 

image032

 

Looierij-Schoenmakerij – Kerkstraat

(Foto: Kees Wittenbols – juni 2007)

 

 

Ooit was Dongen hét centrum van de leerlooierij in Nederland.

 

 

Het heeft er vroeger legendarisch gestonken. De Donge heette de meest vervuilde rivier van Nederland. Een kleuter die in 1971 in de Donge viel, kon alleen door mond-op-mondbeademing worden gered en moest vier weken in het ziekenhuis in Oosterhout ter observatie blijven, vanwege het gevaar van paratyfus. Iedereen die had meegewerkt aan de redding kreeg een penicillinekuur of moest ontsmettingsbaden nemen.

 

 

 

image035

 

Dongha museum – Kerkstraat 33

(Foto: Kees Wittenbols – juni 2007)

 

 

Kom je nu als buitenstaander in Dongen, dan moet je al goed rondkijken, wil je nog iets van dat nabije industriële verleden terugvinden. Het is overwoekerd door nieuwbouw. Lang geleden is het nog niet. De laatste traditionele looierijen gaven het in de jaren ‘60 op. En nog altijd worden er schoenen gemaakt en huiden bewerkt in Dongen: op industriële basis op het bedrijventerrein. En niet meer gewoon in de woonwijk, zoals vroeger.

 

 

 

image043

 

Voormalige leerlooierij in de Achterhuizen

(Foto: Kees Wittenbols – juni 2007)

 

 

Zoals vaak in gemeenschappen waar in het verleden onder moeilijke omstandigheden hard werd gewerkt, gingen ijver en economisch belang er boven goede smaak. Wat oud is en versleten, moest plat, dienstbaar zijn aan de lokale economie, die zoals in Dongen destijds, maar op één pijler rustte: leer. Historisch besef en de luxe om aan cultuur te denken, nooit van gehoord.

 

 

 

image029

 

Villa Vredeoord aan de Hoge Ham

(Foto: Kees Wittenbols – juni 2007)

 

 

Dus moet je in Dongen zoeken om er nog wat van te zien, je eigen ‘leerroute’ uitzetten. Een goede plek om te beginnen is de Kerkstraat, waar je aan de gevel van het Donghamuseum de vroegere functie herkent. Dit was een looierij, herkenbaar aan de hoge, hoekige bouw. Zo staan er nog wel een paar: aan het Heuvelplein bijvoorbeeld en aan de Lage Ham, gebouwen die nu dienst doen als woonruimte of kantoor en waarvan de vroegere droogzolder, vaak een houten opbouw, soms is weggesloopt. Wat je van de leerindustrie ook nog terugvindt, zijn een paar herenhuizen aan de Gerardus Majellastraat en de Hoge Ham. Panden waarvan de statige voornaamheid doet vermoeden dat hier de deftige fabrikanten woonden. Neem Villa Vredeoord, dat nu als hotel wordt ingericht, een schepping van de leerindustrieel C. Bressers. En natuurlijk is er het Looiersplein met het monumentje van de leerlooier: de vlezer. Hij staat er op een winderig plein van een winkelcentrum waarvan er in Nederland dertien in een dozijn gaan. Waarom staat die versteende vlezer daar? En hoe kwam het leer in Dongen? Daarover een volgende keer.

 

 

Zie ook:

 

Dongen in beeld Deel 1

Dongen in beeld Deel 2

 

 

 

17 juni 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count