Hoe gezond is brood?

witbrood

 

Donderdag 22 oktober lanceert de broodsector zijn eerste nationale Dag van het Brood. Bedoeling is om brood als eigentijdse, gezonde en lekkere bron van energie in de kijker te zetten. Kies het juiste sneetje brood en smeer die dag een boterham voor je collega, vriend of familie.

 

 

Bruin brood

 

Soorten: tarwe rond, lampionbrood, boerenbruin

 

Ingrediënten: Het belangrijkste basisingrediënt van bruinbrood is niet bloem (zoals bij witbrood) maar meel: doorgaans van gemalen tarwekorrels, maar graankorrels van graansoorten zoals rogge, maïs, gerst, gierst, spelt, haver of een combinatie ervan kunnen evengoed. Kcal/sneetje: 73 kcal.

 

Oordeel van Pieter Vanhee, voedingsdeskundige van het Nutrition Information Center (Nice): “Vroeger werd een ezelsbruggetje gebruikt om de consument voor te lichten over welk soort brood de meeste vezels bevat. Hoe donkerder het brood, des te meer vezels het bevat. Dat gaat vandaag niet meer op omdat ook smaakmakende ingrediënten als moutmeel en gekarameliseerde suiker kunnen worden toegevoegd. De kleur van een brood zegt dus niet per definitie iets over het gehalte aan voedingsvezels, vitamines en mineralen. De ingrediënten doen dat wel. De uitmalingsgraad van bloem (0 tot 95%) is lager dan die van meel (95 tot 100%). En hoe lager de uitmalingsgraad, hoe meer kiemen en zemelen worden verwijderd en hoe minder voedingsvezels, mineralen en vitaminen van de oorspronkelijke graankorrel uiteindelijk worden behouden. Brood waarvoor meel als basisingrediënt wordt gebruikt, is dan ook rijker aan voedingsstoffen dan brood waarvoor hoofdzakelijk bloem wordt gebruikt. Volkorenbrood is een voorbeeld van een broodsoort waarvoor meel wordt gebruikt, vandaar dat het doorgaans als ‘gezonder’ wordt aanzien.”

 

 

Voorverpakt toastbrood

 

Soorten: zowel bruin als wit, vierkant of rond

 

Ingrediënten: dezelfde als voor witbrood. Er wordt iets langer gekneed dan normaal en het deeg wordt voor het bakken in toastblikken gelegd, met een deksel erop. Zo behoudt het zijn vierkante vorm. Kcal/100g: 277 kcal

 

Oordeel van voedingsdeskundige Pieter Vanhee: “Ook hier kies je beter voor bruin of volkorenbrood.”

 

 

Witbrood

 

Soorten: rond wit, tijgerbrood, lang wit, boerenwit, melkbrood

 

Ingrediënten: Witbrood wordt gebakken van bloem, water, gist en zout. Bij melkbrood wordt het water vervangen door melk en worden eieren toegevoegd. Kcal/sneetje: 80 kcal.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Witbrood bevat dezelfde vitamines, mineralen en voedingsvezels als andere soorten brood. De bloem heeft een lagere uitmalingsgraad dan de bloem die voor bruin- en volkorenbrood wordt gebruikt. Bij witbrood wordt dus minder van de volledige graankorrel behouden. Het brood is lichter van kleur en bevat minder voedingsvezels, mineralen en vitaminen. Witbrood kan perfect bijdragen om tot onze dagelijkse aanbevolen hoeveelheid brood te komen (5 tot 12 sneden per dag) maar broodsoorten met een hoge uitmalingsgraad (bijvoorbeeld bruin- en volkorenbrood) genieten de voorkeur. Naast voedingsvezels zouden volkoren producten ook andere beschermende voedingsstoffen bevatten, zoals bepaalde antioxidanten.”

 

 

Volkorenbrood

 

Soorten: boeren volkoren, fijn volkoren, grof volkoren, zonnepit volkoren

 

Ingrediënten: Dit brood wordt gebakken van volkoren meel. Hierbij wordt de hele tarwekorrel gebruikt en het meel bevat fijngemalen kiemen en zemelen. Ook bevat volkorenmeel vaak nog hele of gebroken tarwekorrels. Volkorenbrood bevat iets meer vitaminen, mineralen en voedingsvezels dan bruinbrood. Kcal/sneetje: 72 kcal.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Voor volkorenbrood wordt volkorenmeel als basisproduct gebruikt. Volkorenbrood bevat meer voedingsvezels, vitaminen en mineralen dan de meer geraffineerde (witte) broodsoorten. Uit tal van wetenschappelijke studies blijkt dat een hogere consumptie van volkoren granen het risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker zou kunnen verlagen. Doordat volkoren producten rijk zijn aan voedingsvezels, bevorderen ze het verzadigingsgevoel, waardoor we minder snel opnieuw honger krijgen. Dit, in combinatie met hun lage vetgehalte, draagt bij tot een gezond gewicht.”

 

 

Meergranenbrood

 

Soorten: donker meergranen, Pandabrood, Prokorn, Vikorn, Waldkorn®

 

Ingrediënten: Brood dat behalve bloem of meel van tarwe of rogge ook nog andere graansoorten bevat zoals rijst, gerst, maïs, boekweit en spelt. De rijkere smaak van meergranenbrood wordt veroorzaakt door de combinatie van verschillende eigenschappen die de overige granen of zaden met zich meedragen. Kcal/sneetje: 71 kcal.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Het gebruik van bloem of meel van verschillende graansoorten kan inderdaad extra smaak toevoegen aan het brood. Dat kan helpen om de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid brood te halen.”

 

 

Roggebrood

 

Soorten: donker roggebrood, licht roggebrood

 

Ingrediënten: Sneetjes roggebrood hebben een compleet andere geur, kleur, structuur en smaak dan ‘gewoon’ brood. Roggebrood is veel compacter. De volle korrels, de ruwere vezel en de wat vochtige, soms stroperige structuur maken van roggebrood stevige kost. Hiernaast is ook de bereidingswijze van roggebrood anders dan van ‘gewoon’ brood. Roggebrood wordt namelijk meer ‘gaar gemaakt’ dan echt gebakken. Kcal/sneetje: 55 kcal.

 

Oorsprong: De samenstelling en de bereiding van roggebrood is bij onze noorderburen historisch en regionaal bepaald. Ruwweg is roggebrood te onderscheiden in drie soorten: noordelijk (Fries en Gronings), Gelders en zuidelijk (Brabants en Limburgs). Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Roggebrood geniet net als bruin-, volkoren- en meergranenbrood de voorkeur en kan dus gerust ter variatie worden gegeten bij de broodmaaltijd.”

 

 

Ciabatta

 

Soorten: wit ciabatta, met zongedroogde tomaten, noten, basilicum.

 

Oorsprong: Ciabatta is een typisch Italiaans streekbrood uit het gebied rond Como in de Noord-Italiaanse regio Lombardije. Oorspronkelijk maakten de bakkers dit brood van restdeeg, dat werd vermengd met water om het weer zacht te krijgen. Aan de vorm heeft het brood ook haar naam te danken. Omdat het een lang, vrij laag brood was met stompe uiteinden werd het in de plaatselijke volksmond ciabatta genoemd, wat in het Italiaans ‘slofje’ betekent. Kcal/ 1/4 ciabattabrood: 129 kcal.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Doorgaans bevat een ciabattabrood per 100g iets minder vezels en levert het in vergelijking met bruin- en volkorenbrood iets minder kalium, fosfor, magnesium, zink en selenium. Het bevat meer natrium, een mineraal waarvan we de inname het best beperken om hart- en vaatziekten te voorkomen. Bruin- of volkorenbrood krijgt met andere woorden de voorkeur.”

 

 

Pistolets

 

Soorten: bruine, witte, meergranen, harde en zachte.

 

Ingrediënten: zelfde recept als hun ‘grotere’ broers, namelijk: bloem, water, gist en zout. Door toevoeging van extraatjes zoals graansoorten of zaden komen talloze variaties tot stand. Kcal/stuk: 136 kcal maar er is veel variatie! (130 kcal voor ronde, krokante pistolet met diameter van 9 tot 10 cm; 72 kcal voor ronde, krokante witte pistolet met diameter van 6 tot 7 cm; 86 kcal voor ronde, krokante bruine pistolet met diameter van 6 tot 7 cm).

 

Oordeel van voedingsdeskundige Pieter Vanhee: “Een doorsneepistolet levert nagenoeg tweemaal zoveel kcal als een sneetje volkorenbrood. Pistolets kunnen gerust af en toe sneetjes bruin- of volkorenbrood vervangen, maar dat steevast doen en er evenveel van eten, levert je op termijn wel meer kcal op.”

 

 

Stokbrood

 

Soorten: wit stokbrood, bruin stokbrood, meergranen stokbrood, met maan- en/of sesamzaadjes.

 

Ingrediënten: Heeft dezelfde ingrediënten als witbrood, maar wordt op de plaat of vloer van de oven gebakken. Vóór het bakken wordt met een scherp mes een aantal schuine sneetjes in het deeg aangebracht. Essentieel voor een lekkere baguette zijn het juiste meel, een gloeiend hete oven en wat stoom. Stokbrood eet men zo vers mogelijk. Daarom wordt het na het bakken nooit ingevroren. Kcal per 1/4 stokbrood: 113 kcal.

 

Oorsprong: Wat is er Franser dan een baguette? De legende vertelt dat het stokbrood werd uitgevonden door de bakkers in het leger van Napoleon. De langwerpige vorm paste immers beter in de broekzak op de dij van marcherende soldaten. Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Ook stokbrood kan gegeten worden ter afwisseling van bruin- of volkorenbrood en kan bijdragen tot het behalen van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid (5-12 sneetjes). Bruin- en volkorenbrood blijven echter de voorkeur genieten.”

 

 

Sandwich

 

Soorten: witte sandwiches, bruine sandwiches

 

Ingrediënten: bloem, water, zout, gist, suiker en eieren Kcal/stuk: 159 kcal.

 

Oorsprong: De legende zegt dat graaf Montagu, vierde graaf van het graafschap Sandwich in Engeland, een hartstochtelijk kaartspeler was en zo in zijn spel opging dat zijn kok zich zorgen maakte om zijn gezondheid. Deze kok bedacht de sandwich, zo kon de graaf gewoon doorgaan met zijn spel terwijl hij zijn voedsel binnenkreeg. Oorspronkelijk bestond een sandwich uit twee sneetjes rijkelijk belegd brood.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Net zoals de pistolet, levert een sandwich twee maal zoveel kcal als een sneetje volkorenbrood. Ongezond zijn ze niet, maar tracht ze zo weinig mogelijk op tafel te laten verschijnen.”

 

 

Zuurdesembrood

 

Soorten: Gerstebrood, grijs-bruin brood, pumpernickel.

 

Ingrediënten: De allereerste broden werden op deze manier gemaakt. Het is dus de oudste werkwijze die de mensheid kent om brood te laten rijzen. Desem is zuur geworden deeg. De bereidingswijze is eenvoudig. De bakker maakt een dun beslag van meel en water en laat dat rusten. Als na een paar dagen de gewenste microflora van bacteriën en gisten het beslag doet opborrelen en een friszure geur laat verspreiden, is het desem klaar voor gebruik. Desembrood is wat steviger dan gistbrood. Door de lange rijstijd heeft het brood een bijzondere, volle smaak. Kcal/sneetje: 111 kcal.

 

Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Wie de typische smaak kan bekoren, kan zuurdesembrood gerust af en toe als variatie op bruin- en volkorenbrood op tafel zetten om aan zijn dagelijkse 5 tot 12 sneden brood te komen.”

 

 

Maïsbrood

 

Soorten: Grote maïsbroden, kleine maïsbolletjes

 

Ingrediënten: Maïsbrood is een meergranenbrood van tarwe (voor de luchtige structuur) en maïs met boven op een decoratie van maïsgries. De maïs geeft het brood de karakteristieke lichtgele kleur. Kcal/sneetje: 76 kcal.

 

Oorsprong: Wat tarwe voor de Europese landen is, is maïs voor Zuid-Amerika. Veel basisvoedsel wordt gemaakt van maïs zoals maïspap en maïstortilla’s. Verschillende Zuid-Amerikaanse producten zijn al een aantal jaren volop verkrijgbaar in België, waaronder maïsbrood. Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Maïsbrood kan ter afwisseling van bruin- of volkorenbrood maar bruin- en volkorenbrood genieten nog steeds de voorkeur.”

 

 

Suikerbrood

 

Soorten: met suikerstukjes bovenop, met kaneel

 

Ingrediënten: witbrood waarin suikerstukjes verwerkt worden Kcal/sneetje: 105 kcal.

 

Oorsprong: Als we spreken over suikerbrood dan wordt meestal het Fries suikerbrood bedoeld. Het brood was vroeger in Friesland een cadeau voor moeders die net een meisje hadden gekregen. Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Door het hoge gehalte aan enkelvoudige koolhydraten (suikers) en vet beperken we het gebruik van suikerbrood net als luxebroodjes zoals koffiekoeken en croissants best tot speciale gelegenheden. Af en toe kan dus gerust, maar dagelijks gebruik is niet aan te raden.”

 

 

Rozijnenbrood

 

Soorten: wit rozijnenbrood, bruin rozijnenbrood, in combinatie met noten

 

Ingrediënten: Een rozijnenbrood krijgt dezelfde ingrediënten mee als een gewoon witbrood, maar er worden rozijntjes aan toegevoegd. Kcal/sneetje: 85 kcal.

 

Oordeel van voedingsdeskundige Pieter Vanhee: “Rozijnenbrood dankt zijn hogere gehalte aan suikers vooral aan het gehalte dat van nature in de gedroogde druif zit. In vergelijking met bruin- en volkorenbrood is rozijnenbrood echter ook rijker aan vet. Ter afwisseling van een sneetje bruin- of volkorenbrood een sneetje rozijnenbrood eten kan gerust, maar bruin- en volkorenbrood blijven de voorkeur krijgen.”

 

 

Naan

 

Ingrediënten: Naan kom je bij ons niet elke dag tegen. Het broodje wordt vooral in Indische restaurants geserveerd, in verschillende variëteiten: bestreken met boter, gevuld met knoflook, kruiden als koriander en komijn of met andere ingrediënten. Soms wordt er melk of yoghurt aan het deeg toegevoegd om het meer volume te geven. Kcal/sneetje: niet bekend.

 

Oorsprong: Naan komt uit Punjab, een streek in het noorden van Indië en Pakistan. Het tarwebroodje wordt gebakken in de tandoor: een gloeiend hete kleioven. Het deeg wordt tegen de zijwanden geslagen en er na een minuutje met een metalen haak uitgehaald. In de traditionele Indische keuken is naan het belangrijkste bijgerecht. Het dient als een soort lepel om andere gerechten of sauzen mee op te scheppen. Oordeel van deskundige Pieter Vanhee: “Gezien dit brood in België niet echt bekend is en enkel in Indische restaurants wordt geserveerd, is de kans dat iemand dagelijks naanbrood eet zeer gering. Houden zo, want net zoals vele broodsoorten kan het niet tippen aan de voordelen van volkorenbrood. Af en toe kan naan natuurlijk wel!”

 

 

 

18 oktober 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN