Bron: www.bndestem.nl

 

Hoe in de ijzertijd vuur werd gemaakt

met behulp van een stok

 

Het maken van een benen naald duurt vijf uur

 

 

 

 

DONGEN – “Belangstelling? We hebben vorig jaar,

denk ik, tweeduizend man moeten afwijzen.”

 

 

“Ja, dat is het nadeel van het succesverhaal. We zijn geen bedrijf. De ijzertijdboerderij draait op vrijwilligers en dat beperkt de mogelijkheden.” Een gure noordenwind en een koude regen maken het erf van de ijzertijdboerderij in Dongen voor even niet echt gastvrij. De vuren zijn gedoofd, overhangende rieten daken beschermen het interieur van de ijzertijdboerderij tegen het barre laaglandse weer. Schrale troost; het klimaat in de ijzertijd was vergelijkbaar met ons huidige klimaat. In het ontvangstgebouw maakt Antoon Oerlemans koffie, een bij dit weer niet te versmaden drank, al is die van ver na de ijzertijd, want in de zeventiende eeuw naar Europa gebracht door de Arabieren. De ijzertijdboerderij een succesverhaal? Oerlemans: “Vorige jaar 3.500 bezoekers, het jaar ervoor 3.000, daarvoor 2.500. Dan mag je dus van explosieve groei spreken.” De veertig vrijwilligers van de ijzertijdboerderij bereiden zich voor op het nieuwe bezoekersseizoen dat de komende maand van start gaat, met nieuwe activiteiten.

 

Oerlemans: “Het feit dat we op vrijwilligers draaien, betekent simpelweg dat we niet alle dagen open kunnen zijn. Van april tot en met oktober zijn we op zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur voor het publiek geopend. Daarnaast kunnen er telefonisch of via onze website afspraken voor groepsbezoeken gemaakt worden. Scholen kunnen uiteraard door de week afspreken. Die zien we heel graag komen. We hebben een leuk educatief programma voor de kinderen. Tja, daar doen we het eigenlijk voor.” De stichting IJzertijdboerderij Dongen heeft tot doel de ijzertijd in deze streken tussen 800 en 50 voor Chr. in beeld te brengen. Bezoekers kunnen er beleven hoe mensen hier in de late prehistorie leefden, woonden en werkten. Dat gebeurt op het ijzertijderf aan een zandpad, de Oude Oosterhoutsebaan.

 

Een bezoek aan de ijzertijd is een duik in die prehistorie. De ijzertijdboerderij in Dongen is gebaseerd op een grondplan van paalsporen, zoals dat is teruggevonden in Beek en Donk. Behalve het hoofdgebouw staan er op het ijzertijderf ook afdaken die als werkplaatsen dienst doen: voor potten bakken en het weven van stof bijvoorbeeld. Ook is er een akker, een moestuin en een urnenveld. Tijdens bezoekuren verzorgt ‘de ijzertijdfamilie’ hier een demonstratie van het dagelijks leven: koken op een vuurtje, het maken van huisraad, kleding en gereedschap uit natuurlijke materialen. Een tijdrovend karwei, want het maken en polijsten van één benen naald duurt maar liefst vijf uur. Veel vrijwilligers zijn zo langzamerhand uitgegroeid tot deskundigen op het gebied van de prehistorie. Zo ook Antoon Oerlemans die tussendoor even verteld dat de indeling van steen-, ijzer- en bronstijd niet zozeer is gebaseerd op het gebruik en de kunst om met bepaalde materialen te werken, maar “op de scherpte van het snijdend gereedschap.” Oerlemans kan ook hele verhalen vertellen over de manier waarop een paar duizend jaar geleden primitief ijzer werd vervaardigd. Het is kennis die hij zich, zoals veel ijzertijdvrijwilligers, via zijn hobby heeft eigengemaakt. Overigens is er in Dongen en omgeving weinig ijzer gemaakt en nog minder teruggevonden. Oerlemans heeft daar wel een verklaring voor: “Dit is zandgrond. IJzer vergaat in zand, net als bot en leer.”

 

Oerlemans heeft zich inmiddels wel een aardig beeld kunnen vormen van de ijzertijdfamilie: “Boeren, niet meer dan acht man, zelfvoorzienend op een erf, met akkertjes eromheen. En dan een heel eind verderop weer zo’n erf. Mensen gingen wonen op een hoogte en bij een rivier. Dongen is zo’n plek. Of het hier ook zo gegaan is? Het zou kunnen, maar we hebben hier nog geen sporen van ijzertijdbewoning gevonden, wel vuursteenfragmenten en stukken van een urn.” Voor het komend bezoekersseizoen zijn er nieuwe activiteiten: brood bakken en huiden bewerken. Oerlemans: “Dat laatste heeft natuurlijk heel erg met de geschiedenis van Dongen te maken. En brood? Weten we niet of ze dat toen al deden, maar we vinden het een passende activiteit.” www.ijzertijdboerderij.nl

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

Zwervende erven

 

Telt Dongen nu 25.000 inwoners, in de ijzertijd woonden er hier twee tot vijf mensen per vierkante kilometer. De ijzertijd dankt zijn naam aan het feit dat men er toen in slaagde ijzer te maken met behulp van verbrokkeld ijzeroer en houtskool. IJzer smelten lukte nog niet. De ‘Dongenaren’ uit de ijzertijd waren zelfvoorzienend in alles: voedselproductie, het maken van gereedschappen, het verzorgen van zieken. Het rituele leven speelde zich af rond een heilige eik die meestal op het erf stond. Een boerderij gestut op eiken palen, ging meestal maar één generatie – 25 jaar – mee. De boeren pleegden in feite roofbouw. Als de grond rond de boerderij uitgeput was, trok de familie weer verder. Zo ontstond het fenomeen van de zwervende erven.

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

IJzertijdboerderij

 

2000 - Heemkundekring Dongen vat het plan op voor een IJzertijdboerderij.

2003 - Er wordt een begin gemaakt met het inrichten van het terrein aan de Oude Oosterhoutsebaan.

2005 - Opening van de IJzertijdboerderij.

2008 - De IJzertijdboerderij ontvangt vierduizend bezoekers.

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

Zie ook:

 

Dongen in beeld Deel 1

Dongen in beeld Deel 2

 

 

 

 

2 april 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN