Nog even over… Johan Heesters

 (104 jarige tenor)

 

 

johan heesters

 

 

Onlangs werden velen verrast door het optreden van de nu al honderd en vierjarige zanger. De van oorsprong Nederlandse tenor die al ver voor de tweede wereldoorlog zijn muzikaal geluk gevonden had in Duitsland en daar een ongekende populariteit genoot en zelfs nú nog geniet, is onlangs weer in ons land geweest. En dat is niet onopgemerkt gebleven. Johan Heesters wilde o zo graag nog eens optreden in zijn geboortestad Amersfoort en dat is hem dan gelukt ook, voor een uitverkochte zaal.

 

Afgezien van de onbegrijpelijke goede fysieke conditie die een mens op dergelijke leeftijd toch nog schijnt te kunnen hebben en een dito stemgeluid ten gehore kan brengen is en was de commotie vooral gericht op zijn vermeende collaboratie met het voormalige nazi-regime. Ik schrijf welbewust ‘vermeend,’ want uit niets is gebleken dat hij daadwerkelijk betrokken is geweest met oorlogshandelingen, dan wel met het verlenen van hand- en spandiensten aan een verwerpelijk regiem. Het enige wat men hem kan aanrekenen is dat hij voor en tijdens de oorlog gewoon is doorgegaan met het uitoefenen van zijn vak, uitvoeringen bleef geven en dus ook gebruikt is geworden door het toenmalige regiem. Hij had natuurlijk ook kunnen weigeren, maar hij heeft zich door de coulissen van het propagandaspel heen gemanoeuvreerd en heeft mijns inziens nooit echt stelling genomen. Dát kan men hem hooguit verwijten en verder kan men hem niets ten laste leggen.

 

Waarom wordt er nou, zovele jaren na dato, nóg zoveel ruchtbaarheid aan gegeven, aan deze vermeende collaboratie, dan wel geen stelling nemen van een a-politieke zanger? Eerlijk gezegd vind ik het nogal vergezocht een mens, die hooguit pragmatisch is geweest nog zó lang na dato, op een dermate manier, alsnog te confronteren met:… een verkeerde keuze? Laat ik stellen dat ik diep respect heb voor het echte verzet, niet die vele meelopers die ná de oorlog plots allemaal in het verzet gezeten zouden hebben. Want als je dat allemaal zou moeten geloven waren er meer verzetslieden dan bezetters!

 

Laten we gewoon de feiten onder ogen zien. Ook in Nederland hebben vele, zeer vele mensen op de een of andere manier gecollaboreerd met de bezetter. Toegegeven veelal passief. Maar hoe vele, in het bijzonder politie functionarissen, zijn de bezetters niet ‘ter wille’ geweest met het ophalen en transporteren van Joden, zigeuners, homo’s en verzetslieden? Hoe vele ambtenaren zijn niet min of meer actief de Duitsers ter wille geweest met hun keurig verzorgde lijsten, zodat de “mof” nog maar naar de desbetreffende adressen hoefde te gaan om hun kwalijke praktijken uit te oefenen? De argumenten van deze ‘collaborateurs’ werden later voor zoete koek geslikt en niemand heeft hen meer een strobreed in de weg gelegd. Diverse uitgeverijen, van met name kranten, konden gewoon door blijven draaien, mits ze braaf de instructies opvolgden van de bezetter en na de oorlog hebben ze weliswaar hun namen (van de div. dagbladen) veranderd, maar de poppetjes zijn gewoon op hun stoel blijven zitten. En dan nu, 63 jaar ná de oorlog, komt een man die geen oorlogsmisdaden gepleegd heeft, maar net zo laf en pragmatisch is geweest als het gros van onze bevolking, met het verzoek nog eenmaal in zijn geboortestad te mogen optreden. En dan komen daar een paar zogenaamde oud-strijders, ik wil de hun aangedane misdaden zeker niet bagatelliseren, zeker niet.

 

Doch ik heb wel een mening over deze mensen! Als ze dan nog menen wrok te mogen hebben - en ook dát begrijp ik - richt dan die wrok op diegenen die daadwerkelijk leed hebben berokkend en niet op een artiest die slechts ter eigen furore, dat wel, maar gewoon doorging met zingen, zijn vak. En niemand, maar dan ook niemand kan zeggen dat hij of zij, direct dan wel indirect, slachtoffer is geworden doordat Johan Heesters, hetzij in München, hetzij in Berlijn of elders zijn kunsten heeft vertoond. Want als men hem dát aanrekent dan moet u óók alle artiesten en sportlieden uit de voormalige communistische wereld hetzelfde aanrekenen, ook hen die hier hun kunsten kwamen vertonen óf zij die bijvoorbeeld tegen hen voetbalden. Want laten we eerlijk zijn, het communisme heeft minimaal minstens, zo niet meer slachtoffers/doden op zijn geweten dan het nazisme. Beide systemen waren gewoon door en door verrot.

 

Het is jammer, maar begrijpelijk, dat er nog zovelen zijn die vol met wrok, haat en afkeer vervuld zijn. Jammer dat zij geen rust en vergeving kunnen opbrengen. Daarmee wil ik hen zeker niet veroordelen. Want ik heb niet ondervonden wat zij ondergaan hebben. En ik heb hun pijn niet gekend.  Maar één ding weet ik wel. Dat willen we nog iets van deze wereld maken, dat we vooruit moeten kijken. En dat vergeving en relativering meer heelt dan wrok, boosheid en wraak. Ik hoop dat volgend jaar, als Johan Heesters 105 geworden zal zijn, dat hij dan minimaal en misschien nog eenmaal in staat is om de onvergankelijke melodieën ten gehore te brengen.

 

Want zingen was en is zijn leven, zowel in goede tijden en helaas ook in slechte tijden.

 

 

 

Silvia Videler.

 

19 februari 2008

 

Home

 

stats count

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN