logo (4)

 

Meer over ‘Anna’ en het bier

 

 

ingang annakerk

 

Oktober 1979.

Taptoe ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Annakerk.

 

 

De Bredase bierbaronnen waren wel vroom, maar niet gek.

 

Na de Josephkerk (Ceresstraat, 1901-1976) hielpen ze Breda met de Annakerk (Haagdijk, 1905) weliswaar aan een tweede godshuis. Maar ofschoon de immer oneerbiedige volksmond des brouwers betrokkenheid bij die tweede kerk in later jaren beloonde met de veelzeggende bijnaam ‘bierkerk,’ blijkt het twijfelachtig of de familie Smits van Waesberghe de bouwkosten geheel voor eigen rekening nam. Het lijkt er namelijk veel op dat de familie de 166.000 gulden voor ‘de kerk van Smits’ heeft voorgeschoten, of tenminste een groot deel ervan, in plaats van geschonken. Dat meldde mij oud-parochiaan Louis Peeters (77), een van de vele Bredanaars die - veelal met persoonlijke herinneringen - op de aflevering van vorige week reageerden. Louis' vader Frans Peeters, een winkelier, placht alles te verzamelen wat betrekking had op de parochie, waarin ook hij (in 1898) geboren was. Daardoor weet zijn zoon Louis dat pastoor Verheijden, de opvolger van de in 1930 overleden bouwpastoor Smits, bij zijn aantreden schrok van de schuldenlast van de Annaparochie. Het bleek dat die zwaar moest aflossen op een door de Smitsen verstrekte lening. Nu is dat persoonlijk archief van Peeters sr. ooit in handen van het parochiebestuur overgegaan, dus details kan zoon Louis niet meer opzoeken. Maar hij weet wel dat het kerkbestuur weldra begon met de uitgifte van renteloze ‘obligaties’ van één tot twintig jaar, teneinde snel aan geld te komen. Peeters jr. herinnert zich ook nog goed, dat hele generaties geestelijken al bedelend hun parochie uit de ergste problemen moesten houden. In een tien jaar oude publicatie van Cora van Beek (Engelbrecht van Nassau, jrg. 17, nr. 4) tref ik een bevestiging van die forse schuldenlast na de dood van pastoor Smits aan. Ook blijkt eruit dat de eerwaarde brouwerszoon het interieur van ‘zijn’ (sowieso zeer onderhoudsgevoelige) kerk meermaals van prijzige verfraaiingen had voorzien, waarvoor in de meeste gevallen zijn straatarme parochie opdraaide. Dat stelt de vrome generositeit van de brouwers van het ‘katholieke’ bier toch wel in een ander daglicht. Alsof de familie haar zielenheil op de pof probeerde veilig te stellen. In dit opzicht klinken die eretitels ‘bierkerk’ en ‘kerk van Smits’ bovendien toch wat misplaatst. De schampere reactie van Jan Oosterdijk is dan ook treffend. Hij schreef me: ‘Ik leerde dat de Annakerk gebouwd was van geld van mijn overgrootvader. Nu heb ik het begrepen, mijn overgrootvader heeft heel veel gerstenat gedronken.’ Overigens betoonde het echtpaar Maas-Rovers zich ‘diepbeledigd’ dat ik die bijnaam ‘bierkerk’ aanhaalde. Beide echtelieden zijn in de Annakerk gedoopt, deden er communie, zijn er gevormd en ook met elkaar gehuwd. Zij ervaren de, blijkens het BN/DeStem-archief ooit gangbare aanduiding ‘bierkerk’ als een ontheiliging van wat hun dierbaar is, en daarom (?) als ‘geschiedvervalsing.’ Met alle respect voor hun gevoelens, dunkt mij dat het echtpaar verkeerde conclusies trekt. Met dat ‘bierkerk’ is immers nooit zoiets als een bierhal of kroeg bedoeld, integendeel.

 

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

11 april 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN