Bron: www.bndestem.nl

 

Met dank aan Mormonen

 

 

Alles is geschiedenis, dus niet alleen wat je op school te horen krijgt over de vroege middeleeuwen.

 

Twintig jaar terug is óók historie.

 

 

Betere reclame dan woorden van soortgelijke strekking van Elly van der Woerdt is er waarschijnlijk nauwelijks te vinden voor de Week van de Geschiedenis. Die werd afgelopen zaterdag geopend met de Landelijke Archievendag. Kinderen die bij de opening van de Week van de Geschiedenis waren, lieten zich over het algemeen niet erg positief uit over dat ‘saaie vak op school,’ zo liet een televisieverslag zien. Van der Woerdt denkt daar anders over. Ze is vrijwilligster bij het Regionaal Archief West-Brabant in Oudenbosch. Daar liggen de gegevens van de gemeenten Halderberge, Moerdijk, Etten-Leur en Zundert en van het voormalige waterschap Land van Nassau.

 

Zaterdag had het archief een feestje te vieren en stond de deur open voor iedereen die een kijkje wilde komen nemen. “Nee, we doen niet elk jaar mee aan de Landelijke Archievendag,” zegt directeur Hans Janssen, “alleen als we iets bijzonders hebben.” Twee jaar geleden was dat de ingebruikname van het nieuwe pand aan de Beukenlaan (daarvoor zat het archief in Zevenbergen) en dit jaar het feit dat de bevolkingsregisters van 1850 tot 1920 nu 24 uur per dag zijn in te zien op de website. Met dank aan de Mormonen, India en vrijwilligers zoals Van der Woerdt. Heel vroeger waren er al de doop-, trouw- en begrafenisregisters, maar in 1850 kwamen daar ook de bevolkingsregisters bij. Tegenwoordig kennen we die als de Gemeentelijke Basis Administratie voor persoonsgegevens. En dat die in de computer zitten opgeslagen is voor elk kind van deze tijd vanzelfsprekend. Maar de voorgangers van het GBA, die nu op www.regionaalarchiefwestbrabant.nl zijn te vinden, waren grote boeken, met daarin in veelal keurig maar even zo vaak onleesbaar handschrift zaken als de naam van het gezin, religie, het beroep van de kostwinner, data van verhuizingen. Kortom, een rijke bron van informatie, aldus Janssen. Maar om dat nu allemaal zelf op de website te zetten, dat ging veel tijd en vooral ook veel geld kosten. Tot... twee jaar geleden de Genealogical Society of Utah zich meldde met het verzoek om de bevolkingsregisters te mogen scannen. De GSU, beter bekend als de Mormonen, houden zich al sinds de jaren '50 bezig met het dupliceren van genealogische bronnen van Nederlandse gemeenten. Al die gegevens gaan naar Salt Lake City in de VS, het hoofdkwartier van de Mormonen.

 

Janssen en zijn mensen hoefden niet lang na te denken, want ze kregen een gratis kopie. Webhost Pictura zei eveneens zijn medewerking toe. ‘Kleine’ bijkomstigheid was dat er 450.000 namen gelezen en ingetikt moesten worden. Dat gebeurde deels in India (‘een lagelonenland,’ aldus Janssen) en door vrijwilligers van het archief. Zoals Elly van der Woerdt. “Nou, dat hebben we geweten. Bóeken heb ik doorgeworsteld. Wat stáát daar nou? Is dat nou een t of een r? Gelukkig konden we aankloppen bij de vaste mensen van het archief. Die kunnen zelfs die heel oude kerkboeken ontcijferen. En als ik het dan had uitgedokterd, moest ik het invoeren in de computer. Daar zijn we dus een paar jaar mee zoet geweest, want langer dan een halve dag achtereen eraan werken ging niet, dan was je gaar.” Nu zijn al die gegevens dus 24 uur per dag voor iedereen in te zien. En er blijven er maar bij komen. Er zijn nog heel veel gegevens te verwerken. Want er komen niet alleen steeds maar mensen bij, ook mag niet alles meteen worden vrijgegeven. Overlijdensaktes pas na vijftig jaar, trouwaktes na 75 jaar en geboorteaktes pas na honderd jaar, weet Van der Woerdt.

 

Nadat burgemeester Wim Denie van Moerdijk zaterdag de officiële handeling had verricht, kropen de eerste bezoekers gretig achter de computer om al die oude gegevens over hun voorvaderen te lezen. Ondertussen leidde Jan van Donschot een verdieping lager geïnteresseerden rond door de speciale kelder. Drie ruimtes, die veel verder doorlopen dan het gebouw dat er boven ligt. Beveiligd tegen vocht, vuur en vooral zuur liggen daar vaak eeuwenoude boeken, documenten met zegels en andere papieren. Ze liggen opgeslagen in speciale dozen, zonder een spoortje van ijzer in de buurt. Paperclips en nietjes, ze zijn Jan van Donschot een gruwel. Want ze roesten. En kijk dan maar eens wat er met het papier gebeurt. Nog zo'n vijand: houtworm. Met gammastralen krijg je het beestje wel de nek omgedraaid, maar de aangevreten tekst krijg je er niet mee terug. Er ligt een stapeltje vellen, opgekruld alsof iemand er met een natte vinger overheen heeft gewreven. Klopt, aldus Van Donschot. “Het archief van Klundert heeft zwaar geleden onder de watersnoodramp van 1953. Om het water eruit te krijgen, zijn ze er met persen overheen gewalst. En dat maakte in een aantal gevallen de schade alleen nog maar groter.” Dan uiteindelijk toch nog een glimlach. “Gelukkig is niet alles zo slecht en hoeft niet alles te worden gerestaureerd. Want anders zouden we veel, heel veel geld te kort komen.”

 

 

Zie ook: Oudenbosch in beeld

 

 

 

13 oktober 2008

 

Home

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN