Bron: www.bndestem.nl

 

Nabestaanden ontvangen post uit de ‘hemel’

 

 

 

BREDA - Bredanaar krijgt na 65 jaar spullen van zijn vader uit Duitsland.

 

 

Een paar weken geleden viel er een envelop in de bus bij Onno Luske. De Bredanaar wist dat die zou komen. Hij verwachtte documenten over zijn vader, die in de Tweede Wereldoorlog in concentratiekamp Neuengamme om het leven kwam. Maar toen Luske de envelop openmaakte, kwamen er niet alleen papieren uit, er zaten ook een horloge, wat ringen en een pen in. Op dat moment werd de nagedachtenis aan zijn 65 jaar geleden overleden vader in een klap tastbaar. Het was, zegt Luske, “best een heel emotioneel moment.”

 

Onno Luske (70 jaar) heeft zijn vader Jacques nauwelijks gekend. Hij was vijf toen zijn vader door de Duitsers werd gearresteerd. Jacques, die burgemeester was van de Gelderse gemeente Bergharen, werd opgepakt omdat hij weigerde de adressen van de joodse inwoners van de gemeente aan de nazi’s te geven. Via de gevangenis in Arnhem en doorvoerkamp Vught belandde hij in Neuengamme, vlakbij Hamburg. Daar is hij, volgens Duitse documenten, in december 1944 aan een longontsteking overleden. Die informatie hadden zijn kinderen al. “Maar een schoonzoon van me wilde verder speuren, kijken wat hij nog meer te weten kon komen over de reis en het lot van mijn vader.” Het werd een speurtocht met onverwacht gevolg. De schoonzoon nam contact op met de International Tracing Service (ITS) in de Duitse plaats Bad Arolsen, een instituut dat na de oorlog is opgezet om zo veel mogelijk documentatie te verzamelen over de slachtoffers van nazi-vervolging.

 

Het pakketje dat de medewerkers van de ITS naar Breda stuurden, bleek “een geschenk uit de hemel.” Er lagen dus niet alleen maar documenten in Bad Arolsen. “Ik kende mijn vader vrijwel alleen uit verhalen. Maar nu, met deze spullen, komt het opeens heel dichtbij. De trouwring die erbij zat, paste me precies. Toen ik het horloge opwond, bleek het nog te werken.” Wel bekroop de familie even de vraag: is dit echt van papa geweest? “Van de trouwring weten we het vrijwel zeker: daar staat de trouwdatum van mijn ouders in. Op een zegelring staan zijn initialen.” Het horloge dat in de envelop zat, kon geen van de kinderen zich herinneren. “We konden het ook niet vinden op oude foto’s, daarvan is de kwaliteit niet goed genoeg.” Onno Luske kon het zijn moeder niet meer vragen, die is enige tijd geleden overleden.

 

Twee vragen houden de Bredanaar nu nog bezig. De eerste: hoe is het mogelijk dat de spullen van zijn vader, voor wie in de gemeente Bergharen een monument is opgericht, bij het ITS in Bad Arolsen zijn beland? “Want we nemen aan dat ze al van hem zijn ingenomen toen hij in Arnhem zat. Mogelijk is alles met hem meegereisd.” De tweede vraag waar Luske graag antwoord op zou hebben: waarom kreeg de familie de spullen pas na 65 jaar terug? “Waarom hebben ze bij dat archief nooit actie ondernomen? Ik had het graag allemaal eerder gehad. Maar ik ben dankbaar dát we het hebben.”

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

International Tracing Service

 

In het archief van het International Tracing Service in Bad Arolsen liggen documenten over 17,5 miljoen slachtoffers van het nazi-regime. Het zijn gegevens over gevangenen uit concentratiekampen, dwangarbeiders, vluchtelingen en vermiste kinderen. Nabestaanden van slachtoffers kunnen via contactformulieren het ITS vragen informatie op te zoeken over familieleden die in de oorlog zijn overleden of zoekgeraakt. Ook historici kunnen sinds kort een beroep doen op het archief.

 

www.its-arolsen.org

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

ITS speurt zelf naar nabestaanden

 

 

 

BREDA / BAD AROLSEN - Drie mensen heeft de International Tracing Service (ITS)

onlangs aangesteld om zelf actiever te gaan speuren naar

de nabestaanden van nazi-slachtoffers.

 

 

“Dat is de afgelopen jaren nooit gebeurd,” zegt woordvoerster Kathrin Flor van de ITS. Bij het immense archief in Bad Arolsen, vlakbij Dortmund, liggen miljoenen documenten, maar ook nog enkele eigendommen van overleden gevangenen uit de concentratiekampen Neuengamme en Sachsenhausen. “Hoe die spullen hier zijn beland, weten we eigenlijk niet meer. Tot nu toe hebben we ze alleen naar mensen opgestuurd als de nabestaanden zelf contact met ons opnamen, maar nu gaan we zelf ook actief op zoek.”

 

Makkelijk is dat niet. “Soms hebben we nog een adres waar de slachtoffers voor hun gevangenneming hebben gewoond.” Maar dat zijn adressen van minstens 64 jaar oud. “Soms hebben we zelfs zo’n adres niet.” Tot vorig jaar hield de ITS, die onder toezicht van het Internationale Rode Kruis staat, zich vrijwel alleen bezig met het uitzoeken van het lot van nazi-slachtoffers op verzoek van nabestaanden. Vaak was dat omdat officiële documenten nodig waren voor het aanvragen van herstelbetalingen. In 2008 is het archief echter opengesteld voor het publiek. Daar ging een lang debat aan vooraf. Meerdere Duitse regeringen waren er op tegen uit oogpunt van privacy. In de documenten worden mensen ook geregeld bestempeld als ‘kinderverkrachter’ of als drager van allerlei ziektes. Die kwalificaties zogen de nazi’s vaak uit hun duim. In de praktijk komt het er nu vooral op neer dat historici onderzoek komen doen in Bad Arolsen. “We hebben drieduizend e-mails van onderzoekers gehad sinds de zomer van 2008. En er zijn dertienhonderd mensen hier op bezoek geweest.”

 

Ook de onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) zijn er geweest. “Het meeste materiaal dat daar ligt over Nederlanders, kenden we al. Maar het zou wel heel fijn als al dat papier straks ook digitaal te raadplegen is,” zegt NIOD-onderzoeker Hans de Vries. Want ook al is de oorlog al 64 jaar geleden beëindigd, uitgeschreven zijn de onderzoekers van het NIOD nog zeker niet. “Recent zijn er in Oost-Europa nog archieven toegankelijk geworden.” Kathrin Flor van het ITS: “De opening van ons archief zal er niet voor zorgen dat de geschiedenis wordt herschreven. Wel kun je hier puzzelstukjes van een groter verhaal vinden.”

 

 

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

 

 

 

 

4 maart 2009

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN