BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN

Ulicoten in beeld

 

 

 

Ulicoten

(Foto: november 2006)

 

 

Wat betekent Ulicoten?

 

Vroeger bracht men “coten” in verband met holen.

 Vandaar dat Pastoor Juten en Rector van den Broek voor “Uli” of “Ulle” een diersoort zochten.

Zij kwamen dan tot deze naamsverklaring: Ulicoten betekent “holen van ulken” (bunzingen).

Heden betwijfelt niemand meer, dat “cote” hetzelfde is als “kleine hoeve.”

 Koter is een kleine boer, keuterboer.

 Pastoor Binck en Dr. Weijnen zochten naar de nadere bepaling van die kleine hoeven.

 Pastor Binck verklaarde: “Ulleis “Wille." Wille was de eigenaar van die coten.

 In verband met de volgende plaatsnamen: de Bertels, het Wille, de Kruisberg en de Bertelbaan, die allemaal op het gehucht Hondseind onder Ulicoten liggen, betekent dan Ulicoten: de kleine hoeven van Willebert (Sint Willibrord).

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 49

 

 

 

Dr. Weijnen vindt vele “Ule”-namen, die met laag land en water in verband staan.

 Iemand die ter plaatse bekend is, zal er iets voor voelen.

Ulicoten betekent dan kleine hoeven in een nat land.

 

 

 

 

 

De oude Pastorie - Dorpsstraat 42

 

 

 

Hoe oud is Ulicoten?:

 

Er zijn in Ulicoten geen dingen gevonden waaraan je kunt zien hoe oud het is.

Als je naar de naam, andere oude namen en naar de dorpsaanleg kijkt, dateert Ulicoten van voor 700.

In 1444 werd voor de eerste keer schriftelijk melding gemaakt van Ulicoten.

 Dat was omdat ze een eigen priester in dienst mochten nemen.

 

 

De kerk:

 

Voordat er in Ulicoten een kerk was moest men in Baarle-Nassau naar de kerk, dat was best ver reizen dus de kinderen en de bejaarden gingen niet mee.

Omdat Baarle-Nassau te ver weg was kreeg Ulicoten in 1444 toestemming om een priester in dienst te nemen en een kerk te bouwen.

Ze bouwde een eenvoudig zaalkerkje, dat werd toegewijd aan Onze Lieve Vrouw en de Heilige Antonius Abt.

Er was wekelijks om maandag en vrijdag een mis.

Op zondagen moest men toch nog naar Baarle-Nassau.

 

 

 

 

 

Bernarduskerk

http://www.meertens.knaw.nl/bedevaart/bol/plaats/775

 

 

 

Daarom werd in 1469 het kapelletje afgebroken en vervangen door een kerkje met een toren.

De priester moest in Ulicoten wonen en op zon- en feestdagen de mis opdragen, wijwater wijden en de hoofdwaarheden van het geloof uitleggen.

In 1618 kreeg de priester een nieuw huis en een nieuwe tuin naast de kapel.

Alles was goed geregeld tot de protestanten Ulicoten kwamen overvallen.

Zij namen de kapel af en ontheiligden hem, de priester moest vluchten naar Baarle-Hertog (1648).

Daarom moesten de Ulicotenaren weer naar de kerk in Baarle-Nassau of Meerle.

In de kapel in Ulicoten stond een Bernardusbeeldje wat ze vereerden, dat beeldje hadden ze verborgen voor de protestanten.

Omdat ze door de protestanten niet meer naar de kerk mochten, bouwden ze een kerkje net over de grens.

 

 

 

 

 

Dorpshuis - Dorpsstraat 40

 

 

 

In 1797 hebben ze dat kerkje verlaten en zijn ze naar hun oude kerk teruggekeerd.

In 1869 werd er begonnen met de bouw van een nieuwe kerk, hij kostte 37000 gulden.

In 1930 is die kerk vergroot.

Hij werd met twee zijbeuken uitgebreid en de muren van het schip zijn uitgebroken en vervangen door granieten kolommen.

Dat viel veel te duur uit het kostte meer dan 80.000 gulden.

In de Tweede Wereldoorlog werden de klokken uit de kerktoren gevorderd.

Daarom werden er 2 zuurstofflessen ingehangen.

Op 21 oktober 1944 hadden de Duitsers de toren aan de epistelzijde met 600 kilo springstof laten ontploffen.

De kerk en de torens konden niet meer gemaakt worden en de pastorie was zwaar beschadigd.

Als noodkerk richtte men het patronaat (dat is nu het dorpshuis) in.

Toen begon men aan de wederopbouw.

 

 

 

 

 

De Dorpsbakker Remeijsen – Dorpsstraat 39

 

 

 

Eerst bouwde men in 1945 een kapelletje op de plek net over de grens waar het schuurkerkje was geweest.

Het kapelletje staat er nu nog.

December 1944 begon men met het afbreken en opruimen van de verwoeste kerk.

Mei 1948 werden de plannen voor de nieuwe kerk ingediend bij het ministerie van wederopbouw.

19 augustus 1948 werden de plannen goedgekeurd en 24 september ging men bekijken welk bedrijf de kerk mocht bouwen.

Albouw uit Breda deed het met 357.000 gulden het goedkoopst.

Pastoor van Steen metselde op 1 maart 1949 de eerste steen met oorkonde.

7 augustus 1949 ging de vlag op de kap.

 

 

 

 

 

Hoek Wilhelminastraat – Dorpsstraat

 

 

 

 

13 februari 1950 werden de klokken gewijd.

 Omdat het weer niet meezat gebeurde het in een deel van de kerk.

13 juni 1950 werd de kerk ingewijd.

 Deze kerk staat er nu nog.

De reparatiekosten voor de pastorie bedroegen 3408 gulden en 27 cent.

 

 

 

 

 

 

Restaurant-Eetcafé “De Kluis”- Dorpsstraat 32A

 

 

 

Het onderwijs:

 

Het onderwijs was vroeger in een dorpsschool, een kleuterschool was er niet.

Omdat er voor 1900 geen leerplicht was, waren de kinderen omdat ze moesten werken of door slechte wegen vaak niet op school.

Pastoor Ermen kwam met het idee om een bewaarschool te openen met katholiek kleuter- lager- en vakonderwijs.

Omdat hij in Nederland geen zusters kon vinden om les te geven ging hij ze uit België halen.

 

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 31

 

 

 

Op 5 oktober 1909 werden de gebouwen ingewijd, de bijzondere lageronderwijsschool opende 1 januari 1910.

Toen de Belgische zusters weer weg gingen werd er tijdelijk een katholieke gemengde school begonnen.

Maar door Pater Jochems kwam Ulicoten in contact met de zusters Dominicanessen van Voorschoten.

Begin 1913 werden er een meisjesschool onder leiding van de zusters en een jongensschool onder leiding van onderwijzers opgericht.

 

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 29

 

 

 

In de Jaren 1950-1952 moesten de zusters Dominicanessen van Voorschoten zich terugtrekken uit Ulicoten.

Tegelijkertijd met het vertrek van de zusters Dominicanessen van Voorschoten deden de Zusters Franciscanessen van Dongen hun intocht.

Tegenwoordig is er een katholieke bassischool in Ulicoten, genaamd Bernardusschool.

 

 

 

 

 

Postagentschap – Dorpsstraat 71

 

 

 

 

Gedenksteen tegen gebouw Postagentschap

 

 

 

Middelen van bestaan:

 

Ulicoten is ontstaan temidden van uitgestrekte heidevelden en vennen.

Rond 1198 is Godfried van Schoten begonnen met het ontginnen van de grond.

De bewoning van dit gebied is pas laat in de dertiende eeuw op gang gekomen.

In de eeuwen die volgden is Ulicoten een landbouwdorp gebleven.

 

 

 

 

 

 

Zaal Eetcafé “De Kneut” – Dorpsstraat 79

 

 

 

In 1811 leefde 86% direct van de landbouw.

Aan het begin van de negentiende eeuw was 95% van de bevolking van Ulicoten geheel of gedeeltelijk afhankelijk van de landbouw.

In 1867 kwam er een spoorlijn van Turnhout naar Tilburg, zo konden de boeren goedkoper stadsbeer aanvoeren.

Rond 1880 kwam er een grote landbouwcrisis.

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 58

 

 

 

 

Dorpsstraat 91

 

 

 

Op de magere zandgronden in Ulicoten werd voornamelijk boekweit verbouwd.

Rond 1810 probeerde de Franse overheid suikerbieten vlas en hennep te verbouwen, dat lukte niet omdat de grond daar niet geschikt voor was.

De aardappelteelt groeide sinds 1750, in de negentiende eeuw werd het nog meer.

Doordat er gebrek aan stro en hooi was ging men meer haver, groenvoer en voederbieten telen.

Er zijn geen goede weidegronden, daarom krijgen de kinderen van de boer een taak erbij, ze moeten met de koeien langs de wegen naar gras zoeken

om ze genoeg te laten grazen.

 

 

 

 

 

Sint Bernarduskapel – Bosstraat

http://reliwiki.nl/index.php?title=Ulicoten,_Bosstraat_-_Bernarduskapel

 

 

 

De boeren in Ulicoten hadden het niet zo breed en ze moesten hard werken om de kost te verdienen.

Het was niet ongewoon dat men een hele oude knecht in dienst had.

Met het houden van schapen op heidevelden verdiende men wat extra.

 

 

 

 

Hoek Bosstraat – Dorpsstraat

 

 

 

Eind negentiende eeuw begon men coöperatieve verenigingen op te richten, dat wil zeggen dat men gezamenlijk een onderneming opzet zoals een melkfabriek, iedereen betaalt een beetje geld en samen heb je een heleboel geld en hoef je geen dure leningen af te sluiten.

In Ulicoten waren er ook van deze coöperatieve verenigingen: melkfabriek De Eendracht, De Boerenleenbank, de Boerenbond, de Eierbond enzovoorts.

(Wikipedia).

 

 

 

 

 

 

Theeuwis Mengvoeders

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

17 september 2008

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 1

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 7

 

 

 

 

 

Bernardusschool

 

 

 

 

 

S.V. Ulicoten

 

 

 

 

 

Zicht in de Dorpsstraat

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

6 november 2008

 

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 2

 

 

 

 

 

Standbeeld De Harende Boer – Hoek Meerleseweg/Molenstraat

 

 

 

 

 

Bord bij het standbeeld

 

 

 

 

 

Dorpsstraat 54

 

 

 

 

 

Chaamseweg-Hazenberg 10 en 12

 

 

 

 

 

Chaamseweg-Hazenberg 5

 

 

 

 

 

Chaamseweg-Hazenberg 19

 

 

 

 

 

Vakantieoord De Steppe – Baarleseweg 1

(Foto: 18 maart 2010)

 

 

 

 

Aanvullende foto’s:

 

28 april 2010

 

 

 

 

 

Zicht in de Dorpsstraat

 

 

 

 

 

Maaijkant 7

 

 

 

 

 

Maaijkant 2

 

 

 

 

 

Maaijkant 11

 

 

 

 

 

Maaijkant 12 en 14

 

 

 

 

 

Maaijkant 16 en 16A

 

 

 

 

 

 Zicht in Maaijkant

 

 

 

 

 

Maaijkant 20

 

 

 

 

 

Maaijkant 21

 

 

 

 

 

Camping PonderosaMaaijkant

 

 

 

 

 

Idem

 

 

 

 

 

Maaijkant 23

 

 

 

 

 

                                                                                                                              Zicht in Maaijkant – bij camping  

 

 

 

 

 

Maaijkant 25

 

 

 

 

 

Idem

 

 

 

 

 

Zicht in de Oude Bredasebaan – vanuit de camping

 

 

 

Mijn indruk van Ulicoten: Ulicoten is een alleraardigst dorpje, zo’n 5 kilometer gelegen van Chaam. Het doorgaand verkeer gaat door de Dorpsstraat en het is gematigd druk. Ulicoten is zeker geen groot dorp en het aantal inwoners schat ik op 1500 (zoek ik nog op). Ulicoten heeft best wel een ‘historie,’ maar kan daar niet veel van terugvinden. Ulicoten is geheel omringd door landbouwgrond en behoort bij de gemeente Baarle Nassau.

 

 

 

Voor artikelen over Ulicoten

Klik hierop

 

 

 

Kees Wittenbols.

 

November 2006

 

Home

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN