Bron: BN-DeStem

 

Veteraan niet altijd tikkende tijdbom

 

 

Veteranen worden vaak geassocieerd met psychische problemen.

Uit onderzoek is gebleken dat 5 tot 15 procent daadwerkelijk een trauma overhoudt aan een uitzending.

 

 

Toen anderhalf jaar geleden in Hengelo een gezinsdrama plaatsvond, zeiden kennissen tegen Bas Ketelaars:

“Goh, zoiets hadden we nou eerder bij jou verwacht.”

De ex-militair haalt zijn schouders op terwijl hij het vertelt.

 

 

Lachen kan hij er nog steeds niet om, maar alles went. “Mensen hebben snel een stempel.” De lange verpleger loopt naar het prikbord in de keuken en haalt er een krantenknipsel af met de kop “Verwarde man zet huisraad op straat.” “Op speculaties als zou het gaan om een man met een oorlogstrauma, kon de politie niet ingaan,” staat in het korte verhaal. “Ik snap waarom het er staat, maar het maakt me boos,” zegt Ketelaars. De associatie is tegenwoordig snel gemaakt. Een veteraan zal wel psychische problemen hebben. Denk aan de ex-marinier uit Kerkrade, die zijn ex en schoonfamilie doodschoot. Of aan de tragische filmheld Rambo, een verwarde vechtmachine voor wie de oorlog in Vietnam nooit echt voorbij is. Hoewel uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een minderheid van 5 tot hooguit 15 procent van de militairen een trauma overhoudt aan een uitzending, is de beeldvorming anders: 61 procent van de Nederlanders denkt dat een groot deel van de Nederlandse veteranen psychisch beschadigd is, zo blijkt uit de Veteranenmonitor 2008, een representatief opinieonderzoek dat jaarlijks wordt gehouden.

 

Veteranen worden gestigmatiseerd, vindt Jan Schoeman van het Veteraneninstituut. “Uit een geruchtmakende zaak als die van ex-militair blijft alleen hangen dat hij naar Cambodja is uitgezonden. Niet dat het Pieter Baan Centrum heeft geconcludeerd dat dit niets te maken heeft met die schietpartij.” Het scheve beeld hindert militairen in hun dagelijks leven, hoort Schoeman bijvoorbeeld bij sollicitaties. “Vroeger was het een pre op je cv als je veteraan was. Nu ziet een bedrijfsleider een wandelende tijdbom, een bedrijfsrisico.” Sommige ex-militairen verzwijgen volgens Schoeman daarom zelfs hun militaire ervaring bij sollicitaties. De meeste ex-militairen lopen nadrukkelijk niet te koop met hun achtergrond, ziet ook socioloog en Libanon-veteraan Ron de Vos. “Een kleine club draagt heel breed uit dat ze veteraan zijn. Die spelden hun insigne op, rijden in een oude legerjeep en gaan vaak naar reünies. De grootste groep geeft juist geen enkel teken.” Dankzij de Rambo-associaties leidt de mededeling dat je ex-militair bent maar tot vervelende gesprekken op feestjes, merkt De Vos, die nog veel contact heeft met andere veteranen. “Mensen denken dat er iets aan je schort of dat het binnenkort mis met je gaat.” Hij merkte het zelf nadat hij twee boeken publiceerde over de vredesmissie in Libanon. Dat is voer voor amateurpsychologen. “Goed dat je het van je afgeschreven hebt,” was de meest gehoorde reactie. “Mensen dachten dat ik opgenomen was geweest, getraumatiseerd. Op een gegeven moment dacht ik: Ik praat er maar niet meer over.”

 

Bas Ketelaars heeft wel een oorlogstrauma overgehouden aan zijn tijd in Bosnië en de nasleep van de val van Srebrenica. De eerste jaren na terugkomst was hij heel trots. Toen hij de dienst verliet, omschreef hij zichzelf zelfverzekerd als stressbestendig en moedig. Als bewijs daarvoor gold de onderscheiding die hij kreeg wegens goed handelen tijdens een bombardement. Jaren later kreeg hij toch klachten. Ketelaars is onder behandeling voor een posttraumatische stressstoornis (PTSS), maar functioneert tegelijkertijd prima in zijn baan. Door alle aandacht voor ontsporende militairen zou hij bij een sollicitatie echter wel drie keer nadenken voor hij zijn militaire achtergrond zou vermelden. Bang voor de reacties en geen zin om zichzelf voortdurend te verdedigen. “Er zijn ook veteranen met psychische klachten die géén tijdbom zijn.”

 

 

 

7 november 2008

 

Home

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stats count


 

BREDA-EN-ALLES-DAAROMHEEN