Bredaas standbeeld voor Willem van Oranje

 

Door: Leo Nierse

 

 

 

 

 

Impressie van een standbeeld van Willem van Oranje voor het Kasteel van Breda, met rechts het Blokhuis dat hij ooit bewoonde.

Als voorbeeld dient hier het standbeeld op het Plein in Den Haag.

Illustratie: Fabiënne de Lange.

 

 

 

Prins Willem van Oranje, de Vader des Vaderlands, hoort een standbeeld te krijgen in het centrum van ‘zijn’ stad, Breda. Dat nieuwe monument moet worden opgericht ofwel op de - tot Nassaupromenade - om te dopen Chassépromenade (achter het Stadskantoor) dan wel op de noordoosthoek van het Kasteelplein.

 

 

Dat wil zeggen: pal voor het Kasteel van Breda, waar Willem de Zwijger niet alleen gewoond heeft, maar ook het begin van de Nederlandse Opstand tegen Spanje (1568-1648) beraamde. Dat voorstel doet De Gouden Cirkel in een aan B en W van Breda gezonden nota. De Stadssociëteit doet het stadsbestuur daarin een groot aantal ideeën voor een meer historische aankleding van de binnenstad aan de hand. Zij haakt daarmee aan bij het Toeristisch Actieplan: 2008-2010 en de Erfgoednota.

 

In die recente beleidsstukken kwalificeert het stadsbestuur de Bredase cultuurhistorie - en met name de anderhalve eeuw (1404-1581) waarin Breda hofstad was van het Huis van (Oranje) Nassau - als een potentiële toeristische trekpleister voor de stad. De rijke historie van Breda dient daarom tastbaar in de (binnen)stad aanwezig te zijn, stelt het stadsbestuur zich in het Toeristisch Actieplan ten doel. Na de verwante nieuwe Stichting Breda Nassaustad, heeft de Stadssociëteit dezelfde handschoen opgepakt. De oprichting van een monument voor Willem van Oranje - onbetwist de belangrijkste historische figuur uit de geschiedenis van onze stad, aldus de nota - is de opmerkelijkste aanbeveling. De ‘Cirkel’ heeft over financiering al de nationale Prins Willem I Herinnering Stichting gepolst die dergelijke initiatieven zwaar subsidieert. (Stichtingsvoorzitter Henk Vonhoff was de afgelopen dagen echter onbereikbaar voor nadere toelichting). Maar hiermee heeft de Stadssociëteit haar kruit bij lange na nog niet verschoten. Haar nota bevat voorstellen voor nieuwe standbeelden en medaillonportretten, gevelplaquettes, straatnaamborden te voorzien van historische toelichting, vernoeming van straten naar historische stadsgenoten en begrippen, plaatsing van tekstborden bij toegangswegen en stations en audio-visuele presentaties in het stadshart.

 

Opvallend daarbij is dat De Gouden Cirkel de Bredase glorietijd situeert in de 16e en 17e eeuw, toen Breda met de herovering door Spínola (1625) en de Vrede van Breda (1667) tweemaal wereldnieuws was. Breda als bloeiende bedevaartsstad - met de H.-Kruisrelikwie, de wonderhostie van Niervaert en een eigen zilverindustrie - ligt derhalve buiten de Gouden (Cirkel-)horizon. De Cirkel lijkt bovendien meer oog te hebben voor de (voornamelijk in Den Haag residerende) Oranje Nassaus. De Stichting Breda Nassaustad concentreert zich daarentegen geheel op de zes grafelijke Nassaugeneraties in het 14e- en 15e-eeuwse Breda. De door de Stadssociëteit beoogde samenwerking met de Nassaustichting zal dus ongetwijfeld in aanvullende sfeer moeten verlopen.

 

Een greep uit de vele voorstellen: Allereerst zou er ook een standbeeld moeten komen voor graaf Hendrik III van Nassau (1483-1538), die Breda als stad herschiep en er de Noord-Europese Renaissance begon. Zijn monument kan dan verrijzen op de plek waar het Willem van Oranjestandbeeld níet komt.

 

Standbeeld of buste voor: Engelbrecht I van Nassau, bouwer van de Grote Kerk.

Philips Willem van Oranje, naamgever (Nieuwe) Prinsenkade en diens (bastaard)broer Justinus, gouverneur.

Medaillons (= reliëfportretten) voor: Adriaen van der Donck, medestichter New York.

Mencia de Mendoza, eega Hendrik III.

Jan IngenHousz, ontdekker van de fotosynthese.

Jacob Campo Wyerman, schrijver van schandaalkronieken.

Snouck Hurgonje, wereldvermaarde islamoloog.

Lambertus Storm, Bredase burgemeester en mede-auteur Grondwet 1848.

 

Audio-visuals in het stadshart kunnen de Stadsbrand (1534), Beeldenstorm (1566), Turfschiplist (1590) en de wereldwijde Vrede van Breda belichten.

 

leo.nierse@bndestem.nl

 

 

Een bijdrage van Redactie: Breda-en-alles-daaromheen.

 

7 mei 2008

 

Home